Wereldziekendag stelt vertrouwensrelatie in ziekenzorg centraal

Jullie hebben maar één meester en jullie zijn elkaar broeders en zusters (Mt 23,8) is het motto van Wereldziekendag 2021. Met die perikoop neemt Jezus de huichelarij op de korrel van hen die niet doen wat ze zeggen (vgl. Mt. 23, 1-12). Als ons geloof wordt herleid tot loze woorden, onbekommerd om het leven en de behoeften van anderen, strookt  het credo dat wij belijden niet met het leven dat wij leiden, schrijft paus Franciscus in zijn boodschap voor Wereldziekendag. Oog in oog met de noden van onze broeders en zusters vraagt Jezus ons te reageren op een manier die volledig haaks staat op dit soort hypocrisie. Hij vraagt ons stil te staan en te luisteren, een directe en persoonlijke relatie met de anderen aan te gaan, empathie en mededogen te voelen en hun lijden tot het onze te maken terwijl we proberen voor hen te zorgen (vgl. Lc 10, 30-35).

Corona

Uiteraard is de viering van de ondertussen al 29^ste editie van Wereldziekendag voor de paus een uitgelezen moment om extra aandacht te besteden aan de slachtoffers van het coronavirus en aan al wie hen helpen en verzorgen, zowel in zorginstellingen als in families en gemeenschappen. Hij neemt alvast geen blad voor de mond: De huidige pandemie heeft de ongelijkheden in onze gezondheidszorgsystemen verergerd en de tekortkomingen in de zorg voor de zieken blootgelegd. Bejaarde, zwakkere en kwetsbare mensen krijgen niet altijd toegang tot zorg, of toch niet altijd op een juiste manier. Dit is het resultaat van politieke beslissingen, de manier waarop de middelen worden beheerd en het  engagement van de verantwoordelijken.

Het investeren van middelen in de zorg voor en de hulp aan de zieken is een prioriteit die verbonden is met het fundamentele principe dat gezondheid een primair algemeen goed is.

Gelukkig heeft de pandemie anderzijds ook veel moois aan het licht gebracht, schrijft de paus: de toewijding en edelmoedigheid van het verplegende personeel, de vrijwilligers, het zorgpersoneel, de priesters, de mannelijke en vrouwelijke religieuzen, die allemaal zoveel zieken en hun gezinnen geholpen, behandeld, getroost en gediend hebben met professionaliteit, zelfgave, verantwoordelijkheidszin en liefde voor de naaste. Een stille menigte van mannen en vrouwen die ervoor koos om niét de andere kant op te kijken, maar het lijden te delen van de patiënten, die zij als naasten en leden van onze ene menselijke familie beschouwen.

Relationele aspect

In zijn boodschap vraagt de paus nadrukkelijk aandacht voor het belang van het relationele aspect in de ziekenzorg. Een therapie die niet gebaseerd is op een vertrouwensvolle interpersoonlijke relatie zal een zieke nooit echt genezen. De relatiet creëert een overeenkomst tussen zorgbehoevenden en zorgverleners,  die gebaseerd is op wederzijds vertrouwen en respect, openheid en beschikbaarheid. Het helpt  om de defensieve houding te overstijgen, de waardigheid van de zieken te respecteren, de professionaliteit van de gezondheidswerkers te waarborgen en een goede relatie met de families van de patiënten te bevorderen.

Een samenleving is des te menselijker in de mate ze zich effectief bekommert om haar meest kwetsbare en lijdende leden, in een geest van broederlijke liefde. 

Laten we ernaar streven dit doel te bereiken zodat niemand zich alleen, buitengesloten of in de steek gelaten voelt.

Joannes Paulus II en Benedictus XVI

Wereldziekendag werd in 1992 ingesteld door paus Joannes Paulus II. Hij voor 11 februari, omdat op die dag de gedachtenis wordt gevierd van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes als Salus infirmorum (Heil van de Zieken). De toenmalige paus vond het een geschikte dag om speciaal te bidden voor zieken en voor de zieken zelf om hun lijden aan God te offeren.

In 2013 was Wereldziekendag best een memorabele dag omdat uitgerekend toen paus BenedictusXVI bekendmaakte dat hij op 28 februari van dat jaar zou aftreden. De reden die hij opgaf was dat hij zich niet langer in staat voelde om de zware last van het ambt nog langer te dragen.

Lees de volledige tekst (in het Nederlands) van de boodschap van paus Franciscus voor Wereldziekendag (11 februari 2021).