7 Bijbelse vragen aan Cathy Berx: ‘Het leven heeft me gelouterd’

Mispak je niet aan haar tengere gestalte. Cathy Berx is een natuurmens met een doctoraat in de rechten (grootste onderscheiding). Met haar no nonsens-aanpak was ze als vicevoorzitter van CD&V topadviseur van Yves Leterme tijdens diens premierschap. In die periode was ze ook nauw betrokken bij menige regeringsonderhandeling. Sinds 2008 waakt ze als gouverneur over de openbare orde in de provincie Antwerpen. Tijdens de corona-lockdown stelde ze als eerste een avondklok in, waarna het hele land zou volgen. 7 Bijbelse vragen uitkiezen en beantwoorden vond ze naar eigen zeggen moeilijk. Maar ze deed het, eerlijk en doordacht.

#1 Wat is jouw naam?

Cathy Berx • Cathy betekent puur, rein, zuiver. Dat is me iets te bovenmenselijk. Maar dat mijn ouders de jongste van drie en hun enige dochter noemde naar Cathy Earnshaw, de heldin uit Wuthering Heights van Emily Brontë, bleek raak.

Als kind was onstuimig, vrij, uitgelaten, nogal wild en zo veel mogelijk in de natuur.

Studies, een huwelijk, kinderen en het verlies van een baby-zoon, verantwoordelijkheden ... kortom, het leven heeft me in zekere zin ‘getemd’. Of beter: gelouterd. De liefde voor boeken en waardering voor de schoonheid van kunst en de natuur zijn gebleven.

#2 Wat zie je?

Dat niets zeker, en dus niets vanzelfsprekend is, dat de mens even kwetsbaar als onvoorspelbaar is. Godzijdank is de mens in staat tot het mooiste, niettemin ben ik het eens met wat Robert Kaplan schrijft in De geopolitieke tragedie: ‘Alleen door een vooruitziende blik, ingegeven door het besef dat de omstandigheden waarin we leven altijd ingrijpend kunnen wijzigen – ook ten kwade – leren we ons bescheiden op te stellen en koesteren we geen illusies.’

#3 Waarom twijfel je?

Omdat ik een kleine, kwetsbare, feilbare mens ben met al zijn beperkingen en gebreken. Het valt me op dat ik steeds meer tijd nodig heb om me in te lezen en na te denken, iets op papier te zetten en uit te spreken. Om vragen als deze te beantwoorden, bijvoorbeeld.

Het paradoxale is dat ik soms te veel en snel praat om die twijfel enigermate te verbergen. 

#4 Wie ben Ik volgens jou?

In alle opzichten een mysterie. De wijze waarop U als historische persoon en instituut eeuwenlang de geschiedenis, kunst en cultuur, de morfologie van dorpen en steden, de tijd en ruimte, denken over leven en dood, de verhouding tussen de mens en zijn omgeving, mensen onderling en wat hen overstijgt (mee) bepaalt, blijft fascineren en gaat elk verstand te boven.

#5 Waarmee kan je Gods koninkrijk vergelijken?

Ik stel me Gods Koninkrijk liefst voor als een immense bibliotheek omzoomd door prachtige theaters en eindeloos veel tijd om er voor eeuwig en altijd alles te lezen en te aanschouwen waarvoor me hier en nu de tijd ontbreekt. 

#6 Waarover maak je je zorgen?

Meest van al maak ik me zorgen over ons collectief onvermogen om echt, snel, consequent, volgehouden, systemisch en vooral ook sociaal rechtvaardig werk te maken van de ecologische transitie, die even urgent als dringend noodzakelijk is in deze tijden van klimaatverstoring.

Het ergste is nog dat de gevolgen van weersextremen en oorlogen het meest verwoestend zijn voor wie er het minst voor verantwoordelijk is.

Zelfs het Wereld Economisch Forum noemt het falen van klimaatmitigatie en -adaptatie, natuurcatastrofes door weersextremen, het verlies van biodiversiteit en het ineenstuiken van ecosystemen als dé belangrijkste risico’s. Maar toch, intussen verandert er bitter weinig aan hoe we produceren, consumeren, leven … en blijven we alle heil verwachten van de technologie.

Voorts kijk ik uit naar de dag dat er geen doden en zwaargewonden meer te betreuren zijn door het verkeer, omdat iedereen die onderweg is het leven en de veiligheid van anderen (en zichzelf) belangrijker vindt dan zijn vrije keuze om te snel, onder invloed of met zijn blik op de smartphone door het verkeer te razen.

Tot slot verlang ik naar de dag dat alle kinderen weer goed en vooral echt graag lezen, dankzij leerkrachten die in de beste omstandigheden hun job kunnen doen en ouders die hen daarin voluit steunen. Ook onze broze democratie zal er wel bij varen.

#7 Om welke dingen huil je?

Ik huil nooit om dingen, des te meer om het geweld dat kinderen en jongeren wordt aangedaan, om dierbaren die te vroeg zijn heengegaan. Ik kan huilen om ontroerende scènes in een boek (The Dead van James Joyce, Job van Joseph Roth, Verhaal van Liefde en Duisternis van Amos Oz,King Lear van Shakespeare…), in het theater, om het Passacaglia Andante van het eerste vioolconcerto van Shostakovich, het Erbarme Dich en verschillende cello-concerti.

En soms ook van het lachen om een goede grap, in het bijzonder van onze de kinderen.