Antigif voor jeugd tegen leugens

Provincie helpt jongeren bij het herkennen van en omgaan met nepnieuws

De jezuïeten staan wereldwijd bekend om hun scherpe en kritische geest. De provincie Antwerpen kon dan ook geen betere locatie hebben uitgekozen voor een lezing voor laatstejaars middelbare scholieren over fake news (nepnieuws) dan de voormalige jezuïetenkerk in Lier. Het initiatief ging uit van Europa Direct, een afdeling van de provincie die jongeren bewust wil laten nadenken over Europa en alle mogelijk aspecten die daarmee samenhangen.
„Fake news staat in het middelpunt van de belangstelling”, zegt Jeannette Zuidema van Europa Direct. De president van de Verenigde Staten, Donald Trump, gebruikt het woord te pas en vooral te onpas en ook op digitale media kun je er niet omheen. „Daarom vindt de Europese Unie het belangrijk jongeren bewust te maken van nepnieuws. Jonge mensen zijn zelden nieuwsspecialisten, maar via de digitale en andere media worden ze overspoeld met nieuws. Het is dus belangrijk dat laatstejaars echt van vals kunnen onderscheiden, te meer daar ze binnenkort voor het eerst naar de stembus trekken”, vervolgt Zuidema. „Jongeren moeten vooral beseffen dat fake news bestaat en dat ze voorzichtig moeten zijn met het doorsturen van berichten.”
Hoewel de traditionele media zeker niet altijd vrijuit gaan, zijn onlinemedia onmiskenbaar de grootste bron van fake news. Via verspreiding van nepnieuws zouden zowel de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten als het referendum over de brexit zijn gemanipuleerd. Onschuldig zijn de berichten dus beslist niet. „Een vals bericht over een pedofielennet in een pizzeria waarbij ook toenmalig presidentskandidate Hillary Clinton betrokken zou zijn, leidde zelfs tot een schietpartij”, geeft spreker Filip Bourgeois een voorbeeld.
Een peiling onder de aanwezige leerlingen maakte duidelijk dat voor meer dan de helft van hen het internet de belangrijkste nieuwsbron is. Dat kunnen zowel nieuwssites zijn als sociale media zoals Facebook.
„Bij elk bericht op sociale media moet je je afvragen of het wel strookt met de waarheid”, vervolgt Bourgeois. „Neem nu het bericht dat een migrant een verpleegkundige had aangevallen in het UZ Leuven. Dat werd meer dan vierduizend maal gedeeld en meer dan 200.000 keer bekeken. Alleen bleek het te gaan om een dronken Rus die een arts aanviel in een Russisch ziekenhuis. Mijn boodschap is dan ook: bekijk alle berichten kritisch en geloof niet zomaar alles wat je krijgt voorgeschoteld.”