Commentaar bijbellezing 23/6: ‘Het stormt in de leerlingen’ - Erik Galle

Evangelie: Marcus 4, 35-41 — ‘Waarom zijt gij zo bang?’  

Op een dag tegen het vallen van de avond sprak Jezus tot zijn leerlingen: ‘Laten we oversteken’. Zij stuurden het volk weg en namen Hem mee zoals Hij daar in de boot zat; andere boten begeleidden Hem. Er stak een hevige storm op en de golven sloegen over de boot zodat hij al vol liep. Intussen lag Jezus aan de achtersteven op het kussen te slapen. Ze maakten Hem wakker en zeiden Hem: ‘Meester, raakt het U niet dat wij vergaan?’ Hij stond op, richtte zich met een dwingend woord tot de wind en sprak tot het water: ‘Zwijg stil!’ De wind ging liggen en het werd volmaakt stil. Hij sprak tot hen: ‘Waarom zijt gij zo bang? Hoe is het mogelijk dat ge nog geen geloof bezit?’ Zij werden door een grote vrees bevangen en vroegen elkaar: ‘Wie is Hij toch, dat zelfs wind en water Hem gehoorzamen?’

Commentaar Erik Galle: ‘Het stormt in de leerlingen’

Ik zet een psychologische bril op bij het lezen van het evangelie van de storm op het meer. Het voelt voor mij immers dat de storm buiten de boot is overgegaan in een storm in de leerlingen zelf. Eigenlijk is dat wat angst telkens met ons, mensen, wil doen. Angst verandert het uitzicht van de realiteit. De storm blijft een storm, maar de leerlingen zien niet langer een storm. Ze zijn zelf storm geworden. Maar waar is Jezus dan? Hij bevindt zich bij de leerlingen in de boot. Dat zijn aanwezigheid een slapende aanwezigheid is, doet bij ons misschien de wenkbrauwen fronsen. Terecht, als we dit slapen interpreteren als uitdrukking van onverschilligheid. Maar is dat de enige manier om dat te verstaan? Kan het niet zijn dat het slapen van Jezus uitdrukt hoezeer Hij de enige op de boot is die niet door angst geplaagd wordt? De leerlingen maken Jezus wakker. ‘Raakt het U niet dat wij vergaan?’ klinkt de noodkreet uit hun mond. Jezus’ reactie is veelzeggend: ‘Waarom zijt ge zo bang? Hoe is het mogelijk dat ge nog geen geloof bezit?’ Dit als een verwijt zien, is een mogelijkheid. Maar ik kies voor een andere interpretatie. 

Ik neem het feit dat Jezus niet bang was, helemaal ernstig. Slapen en door angst overmand zijn, liggen mijlenver uit elkaar. Ik lees zijn reactie daarom eerder als een verwonderd zijn. Er zitten, zoals we weten, vissers tussen de leerlingen en die zouden toch beter moeten weten. Wat gebeurt er hier? Waarom is hun geloof zo klein, vraagt Jezus zich af? Wat is er aan de hand met mijn leerlingen? Jezus is snel helemaal wakker. Hij richt zich met een dwingend woord tot de wind en spreekt tot het water: ‘Zwijg stil!’ De wind gaat liggen en het wordt volmaakt stil. Is Jezus hier de zeefluisteraar, die rust brengt?  Ik blijf bij de psychologische lezing van de tekst en kies niet voor deze verklaring. Ik denk dat Jezus de storm uit de leerlingen haalt, waardoor er opnieuw rust en kalmte heerst in de leerlingen. Wanneer we het gevoel hebben dat Jezus op moeilijke momenten in ons leven lijkt te slapen, mogen we  aan deze tekst denken. We mogen gerust zijn: ook op dat ogenblik is Jezus bij ons, helemaal.  

• Erik Galle is priester en auteur.