Commentaar bijbellezing 3/8: ‘Kun je geld te veel hebben?’ - Saskia van den Kieboom

Evangelie: Lucas 12, 13-21 –Pas op en wacht u voor alle hebzucht!

In die tijd zei iemand uit het volk tegen Jezus: ‘Meester, zeg aan mijn broer dat hij de erfenis met mij deelt.’ Maar Jezus antwoordde hem: ‘Man, wie heeft Mij tot rechter of verdeler over u aangesteld?’ En Hij sprak tot hem: ‘Pas op en wacht u voor alle hebzucht! Want geen enkel bezit - al is dit nog zo overvloedig - kan uw leven veilig stellen.’ Hij vertelde hun de volgende gelijkenis: ‘Het land van een rijk man had een grote oogst opgeleverd. Daarom overlegde deze bij zichzelf: Wat moet ik doen? Ik heb geen ruimte om mijn oogst te bergen. En hij zei: Dit ga ik doen: ik breek mijn schuren af en bouw grotere; daarin zal ik dan heel mijn rijkdom aan koren opbergen. Dan zal ik tot mijzelf zeggen: Man, je hebt een grote rijkdom liggen, voor lange jaren; rust nu uit, eet en drink en geniet ervan! Maar God sprak tot hem: Dwaas! Nog deze nacht komt men je leven van je opeisen; en al die voorzieningen die je getroffen hebt, voor wie zijn die dan? Zo gaat het met iemand die schatten vergaart voor zichzelf, maar niet rijk is bij God.’

Commentaar Saskia van den Kieboom: ‘Kun je geld te veel hebben?’

Geld doet hele vreemde dingen met de mens. Mensen hebben al vaak hele stomme dingen gedaan voor geld. En Jezus weet dat maar al te goed, hij heeft het wellicht vaak zien gebeuren. Geld doet dromen, doet fantaseren. Zo liep ik eens met een collega langs een krantenwinkel. We zagen dat er 250 miljoen euro te winnen viel met een loterij. Wat als we dat zouden winnen? We zouden het dak van de kerk kunnen restaureren, we zouden faciliteiten voor daklozen kunnen realiseren, de pastorie grondig kunnen opknappen en zo ook de tuin, zodat de buurt er ook van kan genieten. En natuurlijk zouden we mensen in nood kunnen helpen en er zelf ook leuke dingen mee kunnen doen, met zoveel geld. We kochten in een opwelling een lot en zagen het al helemaal gebeuren hoe we van onze oude versleten kerk een pareltje konden maken. Uiteraard wonnen we niets, maar er even over dromen was toch leuk. 

Meteen moesten we beiden denken aan paus Franciscus die ‘liever een arme kerk had, dan een rijke.’ Misschien moesten we ons daar maar bij neerleggen. De daklozen konden we ook opvangen in de kerk, dat doen we nu nog! En och, die tuin, die is goed zoals ze is. Geld doet dromen, maar uiteindelijk heeft Jezus toch gelijk: we hebben al die rijkdom helemaal niet nodig. Sterker nog: het is vaak een ballast. Er wordt gezegd dat mensen in armoede een moeilijk bestaan hebben, maar mensen in extreme rijkdom worden er dikwijls ook niet gelukkiger van. Te weinig is niet goed, maar te veel ook niet. En toch gaan onze ogen en oren vaak extra open als het over geld gaat. Het zit diep in ons DNA, de gedachte dat geld onze problemen kan oplossen en ons kan verzekeren van een comfortabel bestaan. Beseffen dat het niet zo is, dat waar geluk te vinden is bij Jezus, klinkt voor veel mensen misschien wat melig, maar toch is het zo. Nu, ik heb nooit in de situatie van armoede gezeten. En het is ook niet zo dat armoede in deze evangelietekst verheerlijkt wordt, in tegendeel. Het gaat hier over extreme rijkdom, over meer hebben dan je nodig hebt in de hoop op zekerheid van een comfortabel leven. Tevreden zijn met wat je hebt. Dat is de boodschap.

Saskia Van den Kieboom is stafmedewerker gezinspastoraal en aanspreekpunt voor geloof en homoseksualiteit.