Commentaar bijbellezing 8/9: ‘Ga open’ - Erik Galle

Evangelie: Marcus 7, 31-37 — ‘Hij laat doven horen en stommen spreken’

In die tijd vertrok Jezus uit de streek van Tyrus en begaf zich over Sidon naar het meer van Galilea, midden in de streek van Dekápolis. Men bracht een doofstomme bij Hem en smeekte Hem dat Hij deze de hand zou opleggen. Jezus nam hem terzijde, buiten de kring van het volk, stak hem de vingers in de oren en raakte zijn tong met speeksel aan. Vervolgens sloeg Hij zijn ogen ten hemel, zuchtte en sprak tot hem: ‘Effeta’, wat betekent: Ga open. Terstond gingen zijn oren open, en werd de band van zijn tong losgemaakt zodat hij normaal sprak. Jezus verbood hun het aan iemand te zeggen; maar met hoe meer nadruk Hij dat verbood, des te luider verkondigden zij het. Buiten zichzelf van verbazing riepen zij uit: ‘Hij heeft alles wel gedaan, Hij laat doven horen en stommen spreken.’

Commentaar Erik Galle: ’Ga open’

Jezus geneest een doofstomme. De oren van deze man gaan open en de band van zijn tong wordt losgemaakt. Gehoor en spraak zijn duidelijk verbonden met elkaar. Wie alleen maar spreekt en niet luistert, die vergeet dat hij zelf ook oren heeft. Eerlijk gezegd doet zo iemand niets anders dan zijn eigen gelijk van de daken schreeuwen. Alleen maar luisteren, lijkt vanop een afstand een veel betere optie te zijn. Maar dat is in feite niet zo. Wie zich zo gedraagt, zegt – zonder woorden – dat zijn stem totaal onbelangrijk is, dat wat hij vindt niet meetelt.

Het woord ‘effeta’ dat Jezus uitspreekt, is een wonderbaarlijk woord. Door dit te zeggen, stel ik niet alleen het wonder dat Jezus verricht centraal, maar wil ik ook benadrukken dat Jezus erin slaagt de gemeenschappelijke bedoeling van spreken en luisteren in twee woorden samen te vatten: ‘ga open’.

Spreken en luisteren zijn familie van elkaar. Ze horen samen en vormen een bijzonder duo. Als je ze in het oog houdt, dan zie je hoe ze elkaar het licht gunnen. Nu eens wordt er gesproken, dan weer geluisterd. Allebei zijn ze op hun best als ze elkaar aflossen.

Maar als ze werkelijk aan elkaar verwant zijn, weet jij dan wat hun familienaam zou kunnen zijn? Het is niet dat ik hierover geheime informatie heb, maar mijn gezond verstand zet me wel aardig op weg. Ik ben er eerlijk gezegd zelfs vrij zeker van dat de familienaam van luisteren en spreken ‘synodaliteit’ is. In dat woord komen hun genen samen. Spreken en luisteren zijn beide noodzakelijk om van synodaliteit te kunnen spreken. Tot zelfs die woorden van Jezus – ga open – zijn bij synodaliteit helemaal op zijn plaats. Het opengaan voor de ander, in spreken en luisteren, vormt de basis
van het samen op weg gaan.

Het is goed om af en toe extra aandacht te geven aan familiebanden en die aan te halen. Binnen enkele weken start het vervolg van de synode over synodaliteit in Rome. Je kan zeggen: ik ben daar niet bij. Je hebt nog gelijk ook. Maar niet helemaal. Deze familiebijeenkomst gaat ons allen aan. Wij kunnen trouwens in elk contact onze familie begroeten, waar we ons ook bevinden.

• Erik Galle is priester en auteur