Doe mee aan het Vlaams Kampioenschap Tegelwippen

Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid roept op om tussen 21 maart en 31 oktober 2025 zoveel mogelijk verharde ruimte te ontharden en te vervangen door groen. Behalve burgers, kunnen ook gemeenten meedoen en bedrijven, scholen, verenigingen, parochies en zorginstellingen. De Vlaamse overheid hoopt dat gemeenten de actie oppikken en mee aan de kar trekken. Spreek erover in je omgeving.

Wedstrijd

De actie maakt van ontharden een wedstrijdje tegelwippen tussen Vlaanderen en Nederland, de 'derby der lage landen'. Ook gemeenten kunnen elkaar uitdagen en het tegen elkaar opnemen in een derby. Er zijn elke maand leuke prijzen voor wie het meeste onthardt. Gezichten van de campagne zijn de Vlaamse tv-presentator Bartel Van Riet en Anne Wieggers, hoofdredacteur van het Nederlandse Gardeners' World. 

Waarom is ontharden nodig?

Het weer in Vlaanderen wordt extremer, met enerzijds lange periodes van hitte en droogte en anderzijds hevige piekregens. De sterke verhardingsgraad van ons landschap verergert nog de problemen van hittestress en wateroverlast. Daarom moedigt de Vlaamse overheid aan om van onze straten en tuinen opnieuw een spons te maken, met minder verharde oppervlakte en meer groen. Dat heeft tal van voordelen.

• Meer insijpeling dus minder wateroverlast.
• Minder droogte- en hittestress.
• Meer biodiversiteit.
• Een koelere tuin en stad.
• Minder fijn stof en lawaai.
• Meer leefkwaliteit en mentale gezondheid.

Wat kan je zelf doen?

De meeste Vlaamse tuinen hebben nog veel nodeloze verharding. Dat kan gerust een stuk minder! Voor je begint te slopen, informeer je het beste eerst bij je gemeente of je in aanmerking komt voor een onthardingspremie. Neem ook enkele foto's van de situatie voor (en na). Verwijder vervolgens niet alleen de verharde toplaag, maar ook de eventuele funderingslaag (stabilisé, grind…).

Hier nog enkele tips ter inspiratie.

1. Verklein je terras tot de ruimte die je echt gebruikt en plant er bloeiende vaste planten rond.
2. Hergebruik de gewipte tegels en maak er een zitbank van, een begroeid muurtje, een pad van stapstenen of een randje voor je borders. Een verborgen stapeltje stenen is ook een goede schuilplaats voor allerlei beestjes.
3. Vervang je geheel verharde oprit door een karrenspoor met groen in het midden of door halfverharding.
4. Informeer bij je gemeente of je op het voetpad een geveltuintje mag aanleggen. Misschien doet de gemeente dat wel voor jou! Plant er een klimplant of bloeiende planten.
5. Koppel de regenpijp af naar een regenton, een buienborder of een wadi. Doe wel eerst een infiltratieproef om zeker te zijn dat je geen wateroverlast veroorzaakt.
6. Plant meer bomen, struiken en vaste planten. Door hun diepe wortels zorgen ze voor een beter waterdoorlatende bodem dan bijvoorbeeld kort gazon.
7. Spreek met je buren af om bij de gemeente te pleiten om van jullie straat een 'tuinstraat' te maken.

Ontdek nog meer inspiratie:

• Tegelwiptips van de campagne
• 14 foto's en tips om van je tuin een sponstuin te maken (Otheo)

Wat kan de gemeente doen?

Onthardingskampioenen in Vlaanderen zijn de gemeenten Sint-Niklaas, Wetteren en Duffel. Zij leiden momenteel het klassement van de grote, middelgrote en kleine gemeenten. Maar daar kan snel verandering in komen! Gemeenten kunnen ontharding door burgers en organisaties op verschillende manieren stimuleren.

1. Communiceer over de actie tegelwippen.
2. Organiseer infosessies, bijvoorbeeld over geveltuinen, groen op school…
3. Laat de stadsdiensten op vraag van de burger plantvakken aanleggen op het voetpad tegen de gevel.
4. Organiseer een tegeltaxi die tegels, puin en stabilisé helpt afvoeren.
5. Adviseer burgers over een klimaatrobuuste en biodiverse tuininrichting via tuincoaches of tuinrangers.
6. Geef zelf het goede voorbeeld met een groenblauwe inrichting van de openbare ruimte, zoals de 'tuinstraten'. Of maak een demonstratietuin, zoals 'de langste geveltuin' in Leuven waar inwoners zich kunnen informeren over 22 soorten klimplanten voor geveltuintjes.
7. Stimuleer inwoners financieel met een onthardingspremie.

Ontdek meer tips voor gemeenten - herbekijk de infosessies voor gemeenten