‘Ook de Kerk leert stap voor stap. We zijn nog niet aangekomen’

#1 Oude Testament

Centraal in de Joodse Bijbel staat het verhaal van Mozes die de Israëlieten uit Egypte bevrijdt en met hen onderweg is naar het Beloofde Land. Ergens onderweg, in de woestijn, sluit God met hen 

een verbond. Symbool daarvan zijn de twee stenen met 10 geboden, richtingwijzers voor een goed leven.

Dit Eerste Verbond komt er vele jaren na een andere belangrijke uittocht, namelijk het vertrek van Abraham uit zijn woonplaats Ur. God belooft van hem een groot volk te maken, maar dan moet hij het wel aandurven om op weg te gaan. Het Oude Testament (of Eerste Verbond) kent nog een andere belangrijke uittocht, namelijk die van Adam en Eva uit het paradijs. Die uittocht lijkt ongelukkig, maar is tegelijk het begin van alles.

#2 Jezus

In de evangeliën komt Jezus naar voren als iemand die altijd onderweg is. Hij zit nooit stil, tenzij om te bidden, want hij heeft een missie. Hij wil zijn volk leren en tonen wie God is, niet iemand die zijn volk gevangen zet in wetten, maar net iemand die bevrijdend werkt. De mens is er niet voor de sabbat, maar de sabbat voor de mens.

Heel symbolisch geladen is Jezus’ opgang naar Jeruzalem op het einde van zijn leven.

Het is Pesach en net zoals zoveel andere joden, onderneemt Jezus een bedevaart naar ‘de stad waar God zijn naam laat wonen’. Jezus weet dat zijn voorbeeld van liefde zal leiden tot het kruis. Hij heeft het ervoor over, want daarmee zal hij de weg openleggen naar de Vader – niet alleen voor zichzelf, maar voor ieder die hem wil volgen. Deze laatste tocht van Jezus gaat door het diepste dal van de dood, maar leidt ten slotte naar eenheid met God.

#3 Mensen van de Weg

Jezus omschreef zichzelf als de Weg. Voordat zijn leerlingen ‘christenen’ werden genoemd, werd naar hen verwezen als ‘Aanhangers van de Weg’ (Handelingen 9). In navolging van hun meester zaten ook zij niet stil. Had Hij hen niet opgedragen het goede nieuws te gaan verkondigen tot alle uiteinden van de aarde?

En zo trokken ze weg van de bekende wereld van destijds, op risicovolle reizen, volstrekt onbekende gebieden en volkeren tegemoet. Paulus overleefde een schipbreuk, meerdere leerlingen kwamen in de gevangenis terecht of werden vermoord omwille van hun getuigenis. Niets kon het vuur in hen luwen, want ze werden aangedreven door de Heilige Geest.

Uit alle volkeren werden leerlingen aangetrokken, om samen 1 nieuw volk te vormen met verbondenheid als bestemming. 

#4 Tweede Vaticaans Concilie

Op weg zijn, kan niet zonder vallen (en weer opstaan). Dat de Kerk in de loop van haar geschiedenis grote fouten had gemaakt, werd met verontschuldigingen erkend op het Tweede Vaticaans Concilie. De Kerk, die te zeer een verstard instituut was geworden, werd in het document Lumen Gentium omschreven als ‘het volk van God onderweg’. Alle deuren en ramen moesten open. De Kerk moest zich niet langer opsluiten voor de moderniteit buiten, maar haar omarmen en richting geven.

Paus Johannes XXIII zei: ‘Het evangelie verandert niet, het zijn wij die het langzamerhand een beetje beter beginnen te begrijpen.’

In de Bijbel zelf zie je al een enorme evolutie in het verstaan van het karakter van God. Zo maakt een gewelddadige en op wraak beluste God reeds in het Oude Testament stelselmatig plaats voor een barmhartige en vergevingsgezinde God. Ook de moraliteit veranderde door de geschiedenis heen, bijvoorbeeld tegenover slavenhandel, kruistochten, doodstraf of ‘rechtvaardige oorlog’.

#5 Paus Franciscus

Paus Franciscus knoopt met grote gedrevenheid opnieuw aan bij dat beeld van het volk van God onderweg. Ons ‘onderweg zijn’, met alle onvolkomenheden die erbij horen, is bij hem een uitermate positief gegeven.

Alleen het stilzitten en weigeren op weg te gaan, is in alle opzichten zonde.

Want we zijn niet richtingloos op weg. De Kerk – en elke mens – is op weg naar de voleinding. Stilstaan, is die bestemming verwaarlozen. Op weg gaan daarentegen, is durven fouten te maken, maar ook wijzer en sterker worden, verbondenheid beleven met wie mee op weg gaat, vooruit gaan.

Geloof je dat je op weg bent? Geloof je dat de Kerk op weg is? Dan kan God in jou en in ons als volk onderweg zijn barmhartigheid openbaren, zei paus Franciscus in een homilie in 2017.

Wil je kans maken op een duoticket voor het nieuwe bezoekerscentrum van de Sint-Baafskathedraal, ontdek dan ook 'Matthias Sellmann:'Voor de Kerk is het nog Stille Zaterdag' en ga naar het wedstrijdformulier. Ontdek ook de wedstrijden van de voorbije weken in de Vastenreeks Doortocht.