Nicolaas Kluiters s.j.: verzoener tussen haat en oorlog [video]

De Nederlandse jezuïet Nicolaas Kluiters (Delft, 1940-Baalbek, Libanon, 1985) is weinig bekend in België en Nederland. Voor de christenen in Libanon is hij een begrip. Hij was erin geslaagd de verschillende geloofsgemeenschappen in en om Barqa, Zuid-Libanon, te laten samenwerken. Het dorp was arm, het is nu welvarend. Maar de grote verzoener die hij was, provoceerde zij die geen verzoening wensten. Nicolaas Kluiters werd in maart 1985 door een fanatieke splintergroep gemarteld, vermoord en in een diepe ravijn gegooid.

Leo A. De Bock reisde samen met jezuïeten van de Université Saint-Joseph in Beirut naar Barqa waar jong en oud waren samengekomen een bijna feestelijke herdenking van hun martelaar. Thom Sicking s.j. was goed bevriend met Nicolaas Kluiters en vertelt zijn opzienbarende verhaal. 
 

Nicolaas Kluiters gaat eerst naar de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij treedt uiteindelijk in bij de orde van de paters jezuïeten die hij kent van z’n tijd in het Stanislascollege in zijn geboortestad Delft.

Lees ook

Verzoeningsartiest en jezuïet Nicolaas Kluiters stierf 40 jaar geleden een marteldood [portret]

Lees het volledige artikel

Kluiters wordt als missionaris uitgezonden naar Libanon, dat toentertijd en nog altijd verscheurd wordt door haat en oorlog. Hij wil op kleine schaal vrede stichten op een plek waar families voor wie wraak heilig is vetes uitvechten. 

Eind 1983 schrijft hij: 'Sinds de Israëlische invasie van juni 1982 ben ik al drie maal geblokkeerd geweest in de dorpen waar ik pastoor ben. Gevaar voor kidnapping op de wegen, geen telefoonverbinding meer sinds 1975, vaak wekenlang geen elektriciteit, dan weer geen water. Maar gelukkig eten in overvloed, want de Bekaä-vlakte is vruchtbaar voor veeteelt en landbouw. En de oorlog gaat nog steeds door… Alleen door het geloof zal ik in staat zijn met heel mijn hart te werken voor een betere wereld. Eén is er die ons verlost heeft van het kwaad. Gespijkerd op het kruis daalt zijn blik ook af naar mij en vraagt Hij mij: ‘Durf ook jij te geloven dat ik Liefde ben komen brengen in deze wereld? En durf jij mij dan te volgen voor het Heil van de mensheid in haar geheel en van iedere mens afzonderlijk?’ En verlegen naar Hem opziend: wat kan ik anders antwoorden dan dat ik mijn best zal doen…?'
 

Met grote rechtlijnigheid heeft Nicolaas Kluiters in die Bekaävallei tien jaar geknokt voor samenwerking. Met succes. Met geld van het thuisfront begint hij voorzieningen aan te leggen in de arme dorpjes. Zijn voorwaarde is dat de voorzieningen voor iedereen toegankelijk zouden zijn, niemand uitgezonderd.

Zo bouwt hij een fabriekje, een kliniek, een school, een zusterklooster, een woninkje voor zichzelf en vergroot hij het kerkgebouw. 

Maar 14 maart 1985 gebeurt dan toch waar de jezuïet diep in zijn hart al jaren rekening mee hield. Op weg van en naar zijn werk moet hij elke dag meerdere patrouilleposten passeren. Medebroeders die hem vanuit Nederland bezochten, beschreven de angst en de spanning waarmee hij daar dagelijks moest werken. Op een dag aangehouden, in het been geschoten en vervolgens afschuwelijk gemarteld, nog geen 45 jaar oud.

Uiteindelijk hebben ze zijn lijk in een honderd meter diep ravijn gegooid. Dagen heeft men gezocht, totdat gieren de plaats aangaven waar hij te vinden was. De gerechtsdokter besloot zijn autopsierapport met de mededeling dat hij in al de tien oorlogsjaren nog niet zo’n gehavend lichaam onder ogen had gekregen.

De gelovigen van de Bekaä-vlakte en de jezuïetenorde beschouwen Nico Kluiters sj als een martelaar. Zijn kantoortje is nog volledig intact, precies zoals hij het in maart ’85 voor het laatst verliet. In de kerk en bij katholieken thuis hangt zijn portret, waar wierook en kaarsjes voor gebrand worden. Zijn graf wordt druk bezocht. Inmiddels is een procedure voor een kerkelijke zaligverklaring van Nicolaas Kluiters s.j. gestart.