Niet over de kerststal van Brussel – Lieve Wouters [standpunt]

Geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt een standpunt te schrijven over de kerststal van Brussel. Ik ga niet nog een mening toevoegen aan het verhitte debat. Waar men zich in dit land toch over kan opwinden. En dat terwijl er al zo’n 550 dagen geen regering is in diezelfde stad. We doen het surrealisme van onze wereldberoemde kunstenaars uit vorige eeuw alle eer aan.

Volgens de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) kregen de figuren geen gezicht ‘om inclusiever te zijn’. Dat rook naar de zoveelste neutralisering van symbolen en tradities, waarvoor andere politici – niet per se diepgelovig – in de bres kwamen springen. George Louis Bouchez (MR) vond de gezichtsloze figuren lijken op de zombies, zwaar onder invloed totaal gemarginaliseerd in onze gemarginaliseerde hoofdstad. ‘Dat staat toch ver af van de magie van Kerstmis’, liet hij zowaar nog optekenen. Dat de dakloze zombies de boodschap van Christus’ geboorte in deze wereld veel beter treffen dan de ‘magie’ in onze winkelstraten, daar trekt hij alweer de schouders voor op. Over naar een volgend relletje dat stemmen kan opleveren.

Sammy Mahdi (CD&V) wist er nog aan toe te voegen dat kunstenaars alleen mogen creëren in musea. In de openbare ruimte moeten ze zich houden aan traditionele vormgeving. En intussen ontneemt Dienst Vreemdelingenzaken Palestijnse kinderen die hier de afgelopen mensonterende oorlogsjaren geboren zijn, hun legitiem verworven Belgische nationaliteit en drukt hun gezinnen in eeuwige staatloosheid, zo meldt het federaal migratiecentrum Myria volgens VRT NWS. Dat is pas een traditionele kerststal…

Nee, bij dat intrieste vertoon van politieke recuperatie schud ik betweterig het hoofd. Ik wil het er niet over hebben. Is Kerstmis niet bij uitstek het feest van inclusie? Aan wie verkondigen de engelen in het evangelie als eersten het goede nieuws van Gods menswording? En wie worden door een ster van heinde en ver naar de stal in Betlehem geleid? Het antwoord op de eerste vraag is: de herders, geen hooggeschoolde drukdoeners maar mensen aan de rand. Het antwoord op de tweede vraag: de wijzen uit het Oosten. Een ezel die niet begrijpt dat dit feest mensen wil samenbrengen in plaats van verdelen, hoe het ook wordt vormgegeven in een traditionele of moderne kerststal.

Wat ik ook absoluut niet kunnen vind – nu ik toch bezig ben, kan ik even goed nog even doorgaan – is dat er naar de moslims in dit land gewezen wordt als waren zij vragende partij voor deze door velen vermaledijde kerststal. Ook dat is een absurde bewering, die geen inclusie of verbinding op het oog heeft, maar net polarisatie. De vraag naar neutraliteit komt uit een andere hoek en is een andere strijd. Moslims zijn vragende partij om volwaardig deel uit te maken van de samenleving, mét hun geloof en tradities, die net als andere mogen evolueren om samen te bouwen aan een meer rechtvaardige wereld waarin iedereen meetelt. Dat zou een echt, modern Kerstmis zijn.

Misschien vind je het werk van Victoria Geye niet mooi, maar een aanslag op ons geloof is het zeker niet. De keuze om de figuren in de kerststal op te trekken uit Belgisch gerecycleerd textiel, drukt uit dat de menswording altijd op een concrete plaats en in een specifieke cultuur gebeurt. Door ze geen gezichten te geven, word je net aan het denken gezet, vind ik. Hoe kijk ik zelf naar Jezus? Hoe zou Hij naar deze wereld, deze absurde stad, kijken? Hoe kijkt Hij naar mij? Maar, om het met René Magritte te zeggen: dit is zeker geen mening.

Reageren? Mail naar lieve.wouters@otheo.be