Raamakkoord met Israël verdeelt de Libanese samenleving

Vrijdagavond organiseerden het Steuncomité voor de Oosterse Christenen (Comité de Soutien aux Chrétiens d’Orient – CSCO) en de niet-gouvernementele organisatie Solidarité-Oriënt/Werk voor het Oosten in de Libanees-maronitisch Sint-Charbel-abdij in Bois-Seigneur-Isaac in Waals-Brabant een benefietavond voor de christenen in Libanon. Er werd een rechtstreekse verbinding ingelegd met Rmeich, een maronitisch dorpje in het uiterste zuiden van het land, net op de grens met Israël. Zowel de mannelijke Libanees-Maronitische Orde (OLM) als de zusters van de Maronitische Antonijner Orde (OMA) runnen daar scholen, respectievelijk het Onze-Lieve-Vrouw-Boodschap-college en het Onze-Lieve-Vrouw van Libanon-college.

OLM-overste Maroun Féghali vertelde over een WhatsApp-verbinding dat Rmeich momenteel volkomen geïsoleerd is van de rest van Libanon. De dorpelingen leven in onzekerheid; verschillende andere christelijke dorpen in de omgeving werden door de Israëli’s met de grond gelijkgemaakt. ‘Sinds vier maanden leven wij op het ritme van overvliegende gevechtsvliegtuigen en bominslagen; zelfs nu – terwijl ik met jullie spreek - weerklinken hier explosies.’ Onnodig te zeggen dat het economische en sociale leven daar grote hinder van ondervindt. ‘Ondanks onze eigen tekorten, vangen wij in ons klooster bijvoorbeeld een twintigtal personen op die have en goed verloren hebben.’

Vele gezinnen zijn naar veiliger oorden gevlucht. In september vorig jaar telde het Onze-Lieve-Vrouw-Boodschap-college van Rmeich nog meer dan 500 leerlingen; in maart jongstleden bleven er daar maar zowat 250 meer van over. ‘Talloze leerlingen kunnen ook het schoolgeld niet meer opbrengen, wat het ons moeilijk maakt om onze leerkrachten te betalen’, zegt pater Féghali. ‘Maar ondanks al deze moeilijkheden hebben wij beslist te blijven! Wij zijn ervan overtuigd dat onze school een baken van hoop is. De Kerk wil deze regio, die al eeuwenlang christelijk is, niet in de steek laten. Wij zijn paus Leo XIV erg dankbaar omdat hij nuntius Paolo Borgia hierheen zond om ons van zijn steun te verzekeren.’

Een gelijkaardig getuigenis lezen we in een brief die zuster Rita Eid van Onze-Lieve-Vrouw van Libanon-college aan de deelnemers aan de solidariteitsavond van vrijdag liet bezorgen. ‘Ook onze leerlingen hebben zwaar te lijden onder deze oorlogsomstandigheden. Zij studeren onder het gedonder van de bominslagen, vaak komen zij na een slapeloze nacht vermoeid op school aan. Maar in hun ogen blijven wij die sprankel hoop ontwaren, hun wil om te slagen, om te groeien en om te bouwen aan een betere wereld.’ Zowel pater Maroun als zuster Rita stippen ook aan dat er geen ziekenhuis meer is in de regio; en wie voor verzorging naar Beiroet moet, moet soms dagen of weken wachten op toestemming.’

Intussen hebben Tel Aviv en Beiroet vrijdag – onder druk van de regering-Trump – een raamakkoord ondertekend. Dat stelt dat het Libanese leger de ‘terroristische infrastructuur’ van de sjiitische ‘partij van God’ (Hezbollah) moet ontmantelen en dat Israël zich geleidelijk uit twee ‘proefzones’ in zijn buurland zou terugtrekken. Zoiets werd eerder al vele keren afgesproken en het is dus onduidelijk waarom het deze keer menens zou zijn. Hezbollah-leider Naïm Qassem heeft de overeenkomst al in scherpe bewoordingen verworpen, en Nabih Berri, de sjiitische parlementsvoorzitter waarvan de politieke beweging Amal nauwe banden met Hezbollah onderhoudt, zegt dat het parlement het niet zal goedkeuren.

De Amerikaanse Buitenlandminister Marco Rubio heeft de overeenkomst ‘begin van het begin’ genoemd en ook in christelijk Beiroet is er her en der optimisme. De leider van de Libanese Strijdkrachten (nu met 19 vertegenwoordigers de grootste politieke partij maar tijdens de burgeroorlog van 1975-90 een geduchte militie), Samir Geagea, noemt dit het ‘meest beslissende initiatief’ sinds lang. En Samy Gemayel van Kataëb (de partij die uit de maronitische ‘falangisten’ is ontstaan) ziet Libanon als ‘winnaar’ in dit akkoord, want ‘einde van elke claim van Israël op Libanon, herstel van de nationale soevereiniteit en erkenning dat de Libanese overheid het monopolie heeft op het bezit van wapens in ons land’.

Het valt echter te vrezen dat vooral de polarisatie tussen de sjiitische politiek-militaire meerderheid enerzijds en de confessionele lappendeken die Libanon van oudsher is en waar de christenen zich doorgaans aan de andere kant van spectrum bevinden, weer uitgediept raakt. In de hoofdstad Beiroet werden de groene billboards die Iran ophemelen de voorbije dagen vervangen door rode billboards met de opvallende slogan: ‘Libanon eerst!’ Verschillende van die billboards werden door sjiitische militanten in brand gestoken. Overal in Libanon wordt gestreden voor wie het straatbeeld beheerst. En de christenen in het zuiden van het land… die wachten angstig af of er ooit een einde aan hun lijden komt.