De aarde beeft, maar de hoop blijft leven in het zwaar getroffen Venezuela

Toen Peter Gijs op 23 juni vanuit Valle de la Pascua naar België vertrok voor een vakantie in Mol, kon hij niet vermoeden dat hij zijn parochianen net op het moeilijkste moment zou moeten missen. Een dag later werd Venezuela getroffen door twee zware aardbevingen. Terwijl hij duizenden kilometers verderop het nieuws volgde, voelde de fidei donumpriester uti het bisdom Antwerpen zich machteloos.

‘Ik was er ondersteboven van’, zegt Peter wanneer we hem spreken, kort voor zijn terugkeer naar Venezuela. ‘Ik zou zo teruggevlogen zijn naar mijn mensen. Ik had zo’n spijt dat ik nu met vakantie hier in België ben, terwijl net nu mijn mensen me het meest nodig hebben.’ Zijn stem breekt even. ‘Ja, ik heb geweend toen ik het nieuws vernam. Al 44 jaar van mijn leven werk ik daar. Mijn leven is verweven met dat van de Venezolanen.’

Lange tijd leek ook die terugkeer onmogelijk, omdat het luchtverkeer stilviel. Inmiddels kan hij via een luchthaven die verder landinwaarts ligt opnieuw naar zijn tweede thuis reizen. ‘Ik kijk ernaar uit. Mijn hart ligt daar. Tegelijk ben ik toch wat angstig voor wat ik zal aantreffen.’

Hoewel zijn bisdom zelf niet tot de zwaarst getroffen regio’s behoort, zijn de gevolgen van de aardbeving ook daar voelbaar. ‘Ik sta voortdurend in contact met mijn parochianen. Gisteren berichtten ze me dat er opnieuw een naschok was. De angst blijft groot.’ Tegelijk is het een realiteit waarmee ze leren leven. ‘We leven in seismisch gebied. Mensen bouwen overal waar ze kunnen, vanuit de overheid is er geen georganiseerde urbanisatie. Dan vallen er veel slachtoffers.’

De verbondenheid blijkt ook uit de spontane hulp die in zijn bisdom maar ook op vele andere plekken in het land op gang kwam onmiddellijk na de ramp. Medicatie, voedsel en eerste hulpgoederen werden ingezameld voor de getroffen gebieden. ‘De solidariteit is groot. Dat is een typisch Venezolaans kenmerk. Mensen hebben zelf bijna niets, maar delen toch het weinige dat ze hebben.’ De Kerk speelt daarin een sleutelrol, ziet Peter. ‘Via de lokale Caritasafdelingen, het brede katholieke netwerk en Caritas Internationaal komt de hulp effectief en efficiënt op gang.’

De aardbeving treft bovendien een land dat al jarenlang kreunt onder een diepe economische en maatschappelijke crisis. Gebrekkige gezondheidszorg, inflatie, armoede en onzekerheid bepalen al lang het dagelijkse leven. Nu komt daar een natuurramp bovenop. ‘Het blijft maar komen’, verzucht Peter. ‘En nu die aardbeving. Dat is opnieuw een ramp, maar van een heel andere orde. De impact is groot, tot buiten het rampgebied in Venezuela maar ook in het buitenland. Ook de acht miljoenen Venezolanen die inmiddels het land ontvlucht zijn, leven in onzekerheid. Bijna iedereen heeft familie of vrienden in de getroffen gebieden. Betrouwbare cijfers over slachtoffers en schade blijven voorlopig uit.’

Toch weigert Peter zich door wanhoop te laten meeslepen. Na meer dan vier decennia in Venezuela kent padre Pedro, zoals de Venezolanen hem noemen, de veerkracht van de bevolking. ‘Het Venezolaanse volk zal nooit zijn fierheid verliezen. Het zal zich nooit gewonnen geven. Die veerkracht halen ze uit het geloof en uit de onderlinge solidariteit. God maakt inherent deel uit van hun leven. Dat geeft hen de kracht om recht te blijven.’

Dat geloof krijgt ook tastbare vormen. Nog geen maand voor de aardbeving wijdde Peter in een buitenwijk van Valle de la Pascua de nieuwe Mgr. Romerokerk in, een project waarvoor de bewoners jarenlang zelf hebben gewerkt en waarvoor hij her en der financiële middelen zocht en vond. In de kerk kreeg ook een bijzonder symbool uit Vlaanderen een plaats: de bronzen kruisweg uit de inmiddels gesloten kerk van Mol-Achterbos sterkt de geloofsgemeenschap in Venezuela in hun verrijzenisgeloof. ‘Iedereen die ik nu hier ontmoet, vraagt me of mijn kerk nog recht staat, maar het gaat niet om de stenen. Het gaat niet om mij. Het gaat om mijn mensen, om de Venezolanen.’

Op 21 juli keert Peter terug naar zijn parochie. In september wordt hij 75, maar aan stoppen denkt hij niet. Integendeel. Zijn droom is om zich nog meer toe te leggen op het werk in de armste wijken. ‘De Heer heeft mij altijd geleid. Nu mag er een nieuw hoofdstuk beginnen, echt helemaal bij de meest arme mensen.’