Deze jongeren dragen vrijdag het Antwerpse Mariabeeld: ‘De stad zindert van Maria. Dat raakt ons’

Nu vrijdag 14 augustus, wanneer rond 18 uur het genadebeeld van Onze-Lieve-Vrouw de kathedraal van Antwerpen verlaat om de stad en duizenden toeschouwers te  groeten, zijn het opvallend jonge schouders die het beeld zullen dragen. Jongeren van de Mariakapel in de Sint-Jacobskerk en van jongerennetwerk Kamino, maar ook jonge dokwerkers.

Wat enkele jaren geleden begon met een handvol nieuwsgierige deelnemers, is intussen uitgegroeid tot twee volledige teams van acht dragers, afkomstig uit Antwerpen en daarbuiten. Zo geven ze mee een traditie vorm die elk jaar uitmondt in het hoogfeest van Maria Tenhemelopneming en de Antwerpse Moederdag op 15 augustus.

‘Het is alsof je mee deel wordt van iets dat groter is dan jezelf’, omschrijft Esther Antheunis (26) van Kamino haar ervaring. ‘Wanneer je uit het donkere portaal van de kathedraal naar buiten stapt, in het licht, met al die muziek, de Handschoenmarkt vol mensen die hun adem inhouden, de bloemblaadjes die kinderen uitstrooien … dat beklijft.’

Als contactpersoon binnen Kamino spreekt Lars Van Peer (32) het hele jaar door jongeren aan om hen warm te maken om het genadebeeld mee te dragen. Hij werd enkele jaren geleden gecontacteerd door de kapel Onze-Lieve-Vrouw-Lof, die de Mariaprocessie organiseert, met de vraag of Kamino interesse had om mee op te stappen. ‘Als je in een Mariastad als Antwerpen woont, dan is dit een van de mooiste dingen die je kan doen om haar te eren’, zegt hij. ‘Je zet letterlijk én figuurlijk je schouders onder Maria.’

Voor Lars gaat het om meer dan traditie alleen. ‘Je voelt tijdens die processie een bijzondere verbondenheid’, vertelt hij. ‘Iedereen zingt Marialiederen, overal langs de route zie je Mariabeelden op de huizen op de hoeken van de straten, er wordt gebeden, mensen kijken ontroerd toe. Je vindt elkaar in de liefde van Maria. Er is geen plaats voor ruzie, conflict of haat. Alleen liefde, behulpzaamheid en respect. Er heerst een soort harmonie. Dat is de essentie van het mens-zijn: er zijn voor elkaar.’

Hij zwijgt even, zoekend naar woorden. 

‘De stad zindert van Maria’, zegt hij bezield. ‘Van geloof, van warmte, van menselijkheid. Je voelt die vibe. Dat raakt mensen. Ook jongeren. En wie weet, misschien kunnen we ook harten van anderen openen …’

Wat hebben jongeren met Maria? Volgens Myrjam De Keyser raakt ze nog altijd iets wezenlijks, ook bij jonge mensen. ‘Er gaat een universele kracht uit van Maria. Ze is een moederfiguur waarin veel mensen zich herkennen, gelovig of niet’, zegt ze. ‘Ze verbindt. 

Bovendien is opstappen in deze processie iets wat jongeren echt kunnen dóén. Het vraagt geen langdurig engagement, maar je beleeft wel samen iets heel intens.’ Bovendien werkt dragen aanstekelijk, lacht ze. ‘Eerst helpen enkele jongeren, daarna vormen ze een ploeg, die komen enthousiast terug en brengen vrienden mee …’ 

Vorig jaar breidde de kapel het parcours zelfs uit om alle dragers die zich inschreven ook daadwerkelijk de kans te geven om Maria rond te dragen. ‘Nog verlengen doen we niet meer. Dan wordt het te lang’, klinkt het. ‘Iedere groep draagt het genadebeeld honderd stappen. Dan volgt een wissel. Maar alle dragers blijven volgen in de processie achter Maria.’

De aanwezigheid van jongeren is voor de organisatie ook symbolisch belangrijk. ‘We hebben het initiatief genomen om de processie als immaterieel erfgoed te laten erkennen. We hopen dat het tegen volgend jaar in orde is. Daarbij moet je onder meer aantonen dat de processie nog relevant is. De aanwezigheid en de deelname van jongeren tonen aan dat deze traditie een toekomst heeft’, legt Myrjam uit. ‘We zijn geen oudemansclubje, maar staan open voor volgende generaties en geven ons erfgoed door aan hen. Of zoals we het zeggen, we willen niet de as aanbidden, maar het vuur brandende houden.’

Dat het dragen van het beeld geen symbolisch werkje is, ondervond Esther al bij haar eerste deelname. ‘Je beseft vooraf totaal niet hoe zwaar dat beeld is’, lacht ze. ‘Maar echt: keizwaar. We dragen met acht personen en toch voel je het meteen in je schouders.’ 

Hoeveel het beeld exact weegt, weet niemand precies. Door de zware mantel met zilveren versieringen en de kroon met edelstenen wordt geschat dat elke drager ongeveer veertig tot vijftig kilogram torst. 

‘Vorig jaar had ik zelfs kleine bloeduitstortingen op mijn schouders’, vertelt Esther. ‘Maar eens je vertrekt, denk je daar minder aan. Dan focus je op samen stappen, op het ritme, op elkaar helpen.’

’Net dat samenspel maakt indruk op de jonge dragers. Het is echt een teaminspanning’, weet Lars. ‘Er lopen begeleiders mee die waarschuwen voor tramsporen of putten in de weg. En er staan altijd mensen klaar om over te nemen als het nodig is. Iedereen zorgt voor elkaar.’

Kamino mikt bewust op zestien dragers of twee Kaminoploegen, want een dragersploeg bestaat uit acht man. ‘We trekken dan ook onze rode vrijwilligersshirts aan, zodat we goed herkenbaar zijn als groep. Het maakt duidelijk dat we samenhoren als groep. Tegelijk tonen we zo ook dat we deze processie belangrijk vinden en dat we er daarom willen staan, als team, met een aanzienlijke delegatie.’

Op de Handschoenmarkt verzamelen duizenden toeschouwers wanneer het beeld de kathedraal verlaat. Dat haalt iedereen aan als een magisch moment.

Voor Kaminodrager Thomas Voet (29) uit Antwerpen is het meest beklijvende moment het ogenblik dat de processiegangers uit de kathedraal in het daglicht treden. ‘De verwachting die je voelt op de hele Handschoenmarkt bezorgt je kippenvel. Velen zeggen of denken dat geloof tot de privésfeer behoort, ik ben daar niet van overtuigd. Zo’n processie heeft ook iets delends. Twee jaar geleden troonde een vriend me mee naar deze Mariaprocessie die net die dag uitging. Ik had er nog nooit van gehoord. Maar ik was diep onder de indruk en bleef nog lange tijd staan. Zoals ze mij toen inspireerde, inspireert ze vandaag mogelijk ook anderen.’

‘‘Als Maria buitenkomt, voel je de hele menigte naar adem happen’, beaamt ook Esther. ‘Dat is zo indrukwekkend.’ 

Stress heeft ze niet echt als de processie aanvat. ‘Of enkel een beetje in het begin. Dan moet ik me even mentaal voorbereiden op die last die ik op mijn schouders ga tillen’, erkent ze grif. 

Maar dan geeft ze het uit handen. ‘Alles is tot in de puntjes georganiseerd. Dragers krijgen vooraf instructies, kleurcodes en hun plaats onder het beeld toegewezen. Begeleiders vergezellen ons en geven ook tips: voor je vertrekt met Maria op je schouders, trappel je best even ter plaatse, zo ben je meteen in de goede cadans vertrokken.’

Toch blijft veel afhangen van vertrouwen en samenhorigheid. Maar net daarin schuilt misschien de kracht van het moment: samen iets dragen wat groter en zwaarder is dan jezelf. ‘We zijn er echt niet om de gemiddelde leeftijd naar beneden te halen. Je voelt dat je deel bent van een groter geheel’, zegt Esther. ‘En eerlijk? Ik ben daar gewoon heel fier op.’

‘Een processie is een enorm mooi gebeuren’, meent ook Thomas. ‘Je bidt met velen samen, en al stappend bid je ook met heel je lichaam. Over generaties heen, doordat je het beeld doorgeeft van de ene groep dragers naar de andere.’ 

Hij stapte vorig jaar voor het eerst mee op, dit jaar zal hij opnieuw van de partij zijn. Thomas kreeg de smaak voor processies te pakken toen hij in april 2025 opstapte in de processie met de schedel van Thomas de Aquino aan de Universiteit Antwerpen. ‘Ik polste bij Lars, die ik kende van de vieringen in de universitaire parochie Zomaar een dak, of er nog meer processies waren. Zo belandde ik als drager bij de Mariaprocessie.’ 

Zoals velen heeft ook Thomas een bijzondere devotie voor Maria. ‘We leven vandaag in een sceptische wereld, soms onverholen cynisch. Maria is daarop een goed antwoord. Op de vraag van God antwoordde ze overtuigend en vol vertrouwen ‘ja’. Dat vertrouwen hebben we vandaag nodig.’

De processie trekt uit op 14 augustus om 18 uur. Aansluitend, rond 19.30 uur, gaat bisschop Bonny voor in een eucharistieviering in de kathedraal. Bij regen trekt de processie door de kathedraal. Op 15 augustus blijft het beeld de hele dag vooraan in de kathedraal opgesteld en is de toegang van de kathedraal voor iedereen gratis. Na de vespers wordt Maria teruggebracht naar haar vaste stek in de noordelijke zijkapel. Om 10 uur is er een feestelijke eucharistieviering, om 12.30 uur een Engelstalige eucharistie, om 15 uur rozenkransgebed en om 17 uur de vespers. 

• Info op www.dekathedraal.be