De herdenking van de op 10 september vermoorde conservatieve activist Charlie Kirk verdeelt Amerikaanse christenen. Tijdens een herdenkingsdienst op 21 september in Glendale, Arizona, noemden politieke leiders en gelovigen hem een overtuigd christen en patriot. Maar tegelijk klinkt kritiek op de manier waarop hij wordt vergeleken met martelaren uit de kerkgeschiedenis.
De Amerikaanse president Donald Trump noemde Kirk tijdens de herdenkingsdienst een ‘martelaar’ die zijn leven gaf in de strijd voor vrijheid en geloof. De aanslag noemde hij 'een aanval op de hele natie, op onze heiligste vrijheden en door God gegeven rechten'.
Kardinaal Timothy Dolan noemde hem eerder op de conservatieve tv-zender Fox ‘een missionaris, een evangelist, een held, een moderne Paulus’.
Bisschop Robert Barron van Winona-Rochester (Minnesota) prees hem als ‘apostel van het publieke debat’, ‘man van geloof’ en zelfs als een op Christus lijkende figuur.
Andere christenen en theologen maken zich ongerust dat politieke bewondering voor Charlie Kirk wordt verpakt in religieuze taal. Volgens de Duitse theoloog Benjamin Dahlke was de herdenkingsdienst van zondag een politieke demonstratie die door woorden als 'martelaar' en 'offer' een theologische lading kreeg.
De Amerikaanse theoloog Massimo Faggioli zei tegen KNA dat het verlangen om ‘God terug te brengen naar Amerika’ en de 'instrumentalisering van religie door mensen die niets om God geven (zoals Trump)' onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn geraakt in Amerika. De religieuze inhoud wordt daarbij ondergeschikt aan het politieke doel: 'De enige verschillen die ertoe doen, zijn die van politieke ideologie en nationalistische overtuiging.'
Volgens Dahlke heeft de stroming van het christelijk nationalisme 'religie en politiek onlosmakelijk met elkaar verbonden'. Voor de kerken in de Verenigde Staten en de katholieke Kerk in het bijzonder is dit een bijzonder moeilijk vaarwater. Sommige bisschoppen hopen door mee te doen enige invloed te kunnen uitoefenen op het beleid, aldus Dahlke.
Maar Faggioli vreest dat het Amerikaanse katholicisme in deze mix 'opgeslokt' dreigt te worden. Volgens hem dragen sommige bisschoppen eraan bij dat het onderscheid tussen katholicisme en nationalistisch christendom vervaagt. 'Er is een stille strijd gaande tussen de Amerikaanse bisschoppen. We zullen zien wat er in november gebeurt met de verkiezing van de nieuwe voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie', legt Faggioli uit.
Volgens Faggioli zou de herdenkingsdienst voor Charlie Kirk 'een wake-upcall moeten zijn voor Europese politici, kerkleiders en academici'. Trumpisme, legde hij uit, politiseert religie op een manier die het geseculariseerde Europa en het wereldwijde katholicisme maar moeilijk kan bevatten.
Bronnen: Katholisch (Duits) - Katholisch (Duits) - NCR (Engels) - NCR (Engels)
