Leo XIV in Libanon: christenen in het land zijn een lichtend voorbeeld van trouw en veerkracht

Paus Leo heeft zijn bezoek aan Libanon afgerond, en daarmee ook zijn eerste buitenlandse reis. Op maandag bezocht hij nog het heiligdom van Harissa, aan de voet van het standbeeld van Onze-Lieve-Vrouw van Libanon. Hij mengde zich onder honderden bisschoppen, priesters en religieuzen. In zijn toespraak in het Frans riep Leo XIV de Libanezen op om ‘hoop te blijven houden, zelfs wanneer het geluid van wapens in de omgeving dreunt en de eisen van het dagelijks leven een uitdaging worden’. Het pauselijke bezoek heeft veel enthousiasme gewekt in Libanon, ondanks de vrees voor een hernieuwde oorlog met Israël. De autoriteiten hadden twee feestdagen afgekondigd ter gelegenheid van het bezoek.

Wonder

Een van de belangrijkste momenten van de dag was het bezoek aan het psychiatrisch ziekenhuis in Jal Ed Dib, dat geleid wordt door de franciscaanse Zusters van het Kruis. Volgens zuster Mary Youssef, secretaris-generaal van de congregatie, voelde het bezoek als ‘een wonder’. Het ziekenhuis, dat plaats biedt aan zo’n duizend patiënten, geldt als een van de grootste psychiatrische instellingen in het Midden-Oosten en staat bekend om zijn grote toegankelijkheid: iedereen is welkom, ongeacht religie of afkomst.

Zuster Mary verwees ook naar de spirituele erfenis van de stichter van de congregatie en het ziekenhuis, de zalige Jacques Haddad. ‘Vanaf het begin was onze missie eenvoudig: zorg dragen voor wie vergeten wordt. Dat de paus precies hier wilde zijn, is voor onze patiënten én onze gemeenschap een enorme bemoediging.’

In de vooravond bracht Leo een bezoek aan Bkerké, het eeuwenoude patriarchale hoofdkwartier van de maronitische Kerk. Rond het patriarchaat verzamelden zich honderden gelovigen die de paus bij aankomst en vertrek kwamen begroeten. Kardinaal-patriarch Bechara Boutros benadrukte dat Libanon, ondanks alle spanningen, ‘een land blijft waar christenen en moslims al eeuwenlang samenleven’. De paus prees de maronitische Kerk voor haar historische rol als bruggenbouwer. Hij verzekerde dat de wereldkerk Libanon ’niet zal vergeten, zeker nu het volk zulke donkere tijden doormaakt’.

De eerste buitenlandse reis van de kerkvorst werd afgesloten met een grote eucharistieviering. Ongeveer 150.000 mensen woonden in de hoofdstad Beiroet de openluchtmis bij waarin paus Leo XIV voorging. Al voor zonsopgang vulden de toegangswegen zich met duizenden Libanezen uit alle regio’s. Maronieten, katholieken, maar ook moslims en orthodoxen stonden zij aan zij.

De mis werd opgedragen langs de kust, niet ver van de plek waar in augustus 2020 een enorme ontploffing gebeurde die 220 mensenlevens eiste. Eerder op de dag was Leo al naar de plek van de explosie getrokken.

Lichtend voorbeeld

In zijn homilie zei de paus dat christenen in Libanon een ’lichtend voorbeeld van trouw en veerkracht’ zijn, en dat hun geloof een anker blijft in een wereld die steeds meer wankelt. De paus riep op om hoop niet te verwarren met naïviteit: ’Hoop is geen vlucht uit de werkelijkheid, maar een vastberaden keuze om te blijven geloven in rechtvaardigheid, vrede en menselijkheid.’

Hij riep de aanwezigen op om die hoop te blijven uitdragen in hun gezinnen, kerken en straten en sprak nadrukkelijk over de migratiestroom van jonge Libanezen die het land verlaten, zoals hij een dag eerder ook al had gedaan. ’Jullie jongeren zijn de ziel van dit land’, zei hij. ‘Laat niet toe dat angst jullie identiteit wegneemt. Jullie behoren hier, in dit land dat jullie nodig heeft.’ Daarna volgde een langdurig applaus.

Paus Leo pleitte voor een nieuwe aanpak om in het Midden-Oosten tot vrede te komen. ‘Het Midden-Oosten heeft nieuwe benaderingen nodig om de mentaliteit van wraak en geweld te verwerpen, politieke, sociale en religieuze verdeeldheid te overwinnen en nieuwe hoofdstukken te starten in naam van verzoening en vrede. Libanon kan opnieuw een huis van gerechtigheid en broederschap worden en een voorbode van vrede voor het hele Midden-Oosten’, aldus nog de paus. Hij vroeg om ‘moedige keuzes, transparantie en het doorbreken van patronen die Libanon gegijzeld houden.’

Aan het einde van de mis richtte hij zich rechtstreeks tot de maronitische gemeenschap. ‘Beste broeders en zusters, jullie zijn een licht. En licht verdwijnt niet, het verspreidt zich — zelfs in de diepste duisternis.’