Paus Leo XIV aan kardinalen: kostbare erfenis koesteren en onze reis voortzetten

In zijn eerste formele toespraak tot het College van Kardinalen na zijn verkiezing haalde paus Leo XIV de erfenis aan van zowel paus Franciscus als paus Leo XIII. Hij verklaarde dat hij wil dat de Kerk “reageert op een nieuwe industriële revolutie en op de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie”.

In zijn toespraak lichtte hij toe waarom hij de naam Leo koos – een keuze die, in zijn eigen woorden, de blijvende inzet van de Kerk voor menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid weerspiegelt. “Paus Leo XIII heeft met de historische encycliek Rerum novarum de sociale kwestie aan de orde gesteld in de context van de eerste grote industriële revolutie”, herinnerde hij. “Vandaag biedt de Kerk al haar schat aan sociale leer aan als antwoord op een nieuwe industriële revolutie en de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie.” De naam Leo is daarmee niet alleen geworteld in de traditie, maar kijkt resoluut vooruit naar de uitdagingen van een snel veranderende wereld en de eeuwige roep om de meest kwetsbaren te beschermen.

Bij de aanvang van zijn toespraak — gericht aan zijn “naaste medewerkers” in het College van Kardinalen — sprak hij zijn oprechte dankbaarheid uit en erkende hij de enorme verantwoordelijkheid die hem is toevertrouwd. “Dit juk”, zei hij, “gaat duidelijk mijn krachten te boven — zoals dat voor iedereen het geval zou zijn.”

Paus Leo merkte op dat de dagen vóór zijn verkiezing in het teken stonden van rouw, toen de Kerk afscheid nam van paus Franciscus. Hij erkende het emotionele gewicht van dat afscheid en beschreef de dood van Franciscus en het daaropvolgende conclaaf als “een paasgebeurtenis”, omhuld door het licht van de verrijzenis.

Hij bracht hulde aan zijn voorganger: de eenvoud van Franciscus, diens radicale toewijding aan dienstbaarheid en zijn vredige terugkeer “naar het huis van de Vader”. “Laten we deze kostbare erfenis koesteren en onze reis voortzetten”, zei hij, “bezield door dezelfde hoop die voortkomt uit het geloof.”

De paus herinnerde aan de stille maar krachtige aanwezigheid van de verrezen Christus — “niet in het geraas van donder en aardbeving, maar in het gefluister van een zacht briesje”. In die stilte, stelde hij, ontmoeten we God het meest intiem, en die ontmoeting moet de Kerk leiden in haar zending.

Vervolgens sprak hij over de Kerk als “baarmoeder” en “kudde”, als “veld” en “tempel”. Hij prees de eenheid die de gelovigen in de rouwperiode hadden getoond, een eenheid die “de ware grootheid van de Kerk” onthulde.

Vooruitkijkend herhaalde paus Leo XIV de koers van het Tweede Vaticaans Concilie, die onder Franciscus was vernieuwd en verdiept. Hij benadrukte de kernpunten uit Franciscus’ apostolische exhortatie Evangelii gaudium: het primaat van Christus, synodaliteit, de sensus fidei, volksvroomheid, zorg voor de armen en moedige betrokkenheid bij de wereld. “Dit zijn evangelische principes waardoor het barmhartige gelaat van de Vader is geopenbaard en blijft geopenbaard in de mensgeworden Zoon”, aldus paus Leo.

Aan het einde riep hij zijn broeders kardinalen en de hele Kerk op deze weg voort te zetten “met gebed en toewijding”. Hij besloot met een citaat van Paulus VI, die aan het begin van zijn pontificaat bad dat “een grote vlam van geloof en liefde” opnieuw over de wereld zou verspreiden en de weg zou verlichten voor alle mensen van goede wil.