'Ze leerde ons houden van het woud’: vermoorde zuster Dorothy Stang herdacht

Op 12 februari 2005 werd de Amerikaanse missiezuster Dorothy Stang (74) – lid van de Zusters Onze-Lieve-Vrouw van Namen – in de Braziliaanse deelstaat Pará vermoord. Ze werd neergeschoten door twee huurmoordenaars, vermoedelijk in opdracht van grootgrondbezitters. Twintig jaar later blijft ze haar naam symbool staan voor de strijd tegen landroof en ontbossing.

Pelgrimstocht langs plaatsen van strijd

In juli 2025 trokken zo’n honderd pelgrims drie dagen lang door Anapu, de regio waar Dorothy werkte. Onder een verzengende zon en onder politiebegeleiding liepen ze 54 kilometer, van haar graf bij een opleidingscentrum tot de plek waar ze werd vermoord. ‘Deze pelgrimstocht toont dat we er nog steeds zijn, dat we de strijd niet opgeven en dat we niet bang zijn,’ vertelde zuster Katia Webster (73), die Dorothy’s werk voortzet.

De tocht werd begeleid door gebeden en gezangen. Onderweg hielden de deelnemers stil bij Dorothy’s boodschap: ‘De dood van het woud betekent het einde van ons leven.’

De encycliek Laudato si' van paus Franciscus klinkt hier mee. 'Al waren zijn ideeën verre van nieuw voor ons in het Amazonegebied. Dorothy was er de belichaming van,' legt zuster Katia uit.

Onderwijs en waardigheid

In de jaren 1970 leerde zuster Dorothy de pioniers langs de Transamazonica-snelweg een andere kijk op de natuur. Die 5.000 km lange weg doorkruist van oost naar west het hele Amazonegebied en is mee verantwoordelijk voor de uitholling van het woud.

Terwijl kolonisten de opdracht kregen om bossen te kappen voor veeteelt, stimuleerde zij hen om de waarde van het woud te ontdekken. Rosaria Guzzo, die als koloniste naar de 'groene hel' kwam, getuigt: ‘Wij haatten de jungle. Dorothy leerde ons ervan te houden en er waardig te leven.’

Dorothy’s initiatieven – scholen, landbouwopleidingen, coöperaties – boden arme gezinnen een toekomst. Dankzij duurzame ontwikkelingsprojecten konden velen grond verkrijgen en behouden, mits zij 80% van het bos beschermden.

Voortdurende dreiging

Toch blijft de situatie gespannen. De deelstaat Pará is goed voor bijna 40% van de jaarlijkse ontbossing in de Amazone. Zelfs duurzame ontwikkelingsprojecten, zoals dat in Virola-Jatobá dat Dorothy hielp opzetten, worden bedreigd. ‘Met Dorothy spraken we over agroforestry en gemeenschappelijke grond. Nu zijn er invasies en geweld,’ aldus boer Hélio Bonjardim. In april werd er nog iemand van het project vermoord.

Anapu blijft een brandpunt van agrarisch geweld in Brazilië: scholen in brand gestoken, schietpartijen, uitzettingen, invasies, moorden... 'Sinds Dorothy is er fundamenteel niets veranderd,' zegt Alcidema Magalhaes, coördinator van het Comité Dorothy, dat na haar dood in 2005 werd opgericht. Het comité blijft het geweld aanklagen bij de pers en de autoriteiten. 'Haar moord schokte de mensen omdat ze een religieuze en buitenlandse was. Maar sindsdien zijn er in Anapu twintig mensen vermoord zonder enige gerechtigheid,' aldus Magalhaes.

Een erfenis die verder leeft

Dorothy’s naam blijft een bron van inspiratie. Tijdens de pelgrimstocht droegen jongeren haar portret en scandeerden: ‘Dorothy leeft! Altijd, altijd, altijd!’ De 19-jarige pelgrim Dorothy getuigde: ‘Mijn moeder heeft me naar haar vernoemd.’ Voor velen in Brazilië is zuster Dorothy een martelares van de ecologie en van de strijd voor de rechten van de armen. ‘De graankorrel die viel, is ontkiemd. Wij zijn Dorothy,’ weerklonk het aan het einde van de pelgrimage.

Bron: La Croix (Frans)