Eigen kijk
Wat deed de Kerk sinds ‘Godvergeten’? Bekijk het overzicht
1. Adequate opvolging van nieuwe meldingen
Sinds april 2010 — toen de zaak-Vangheluwe aan het licht kwam — zijn er 2.091 meldingen geregistreerd van misbruik en/of grensoverschrijdend gedrag binnen de Kerk.
Aanvankelijk kwamen die terecht bij de commissie-Adriaenssens. De dossiers werden echter in beslag genomen in het kader van Operatie Kelk. Nadien konden slachtoffers zich wenden tot specifieke meldpunten en de arbitragecommissie.
Vóór de uitzending van het programma Godvergeten (5–23 september 2023) waren 1.864 meldingen behandeld, met erkenning en financiële tegemoetkoming door de Kerk.
Na de uitzending volgden nog 165 meldingen, en in 2024 en 2025 samen nog eens 59. Die werden telkens adequaat opgevolgd. Lees hierover het meest recente jaarrapport van Dignity (2024-2025).
2. Nieuwe parlementaire commissies
Na de uitzendingen van Godvergeten richtte het federale parlement op 19 oktober 2023 een onderzoekscommissie op. Die kreeg de opdracht de aanpak van seksueel misbruik in de Kerk en in andere gezagsrelaties grondig te onderzoeken. Op 8 mei 2024 werd het rapport voorgesteld. Het bevat 137 aanbevelingen om de strijd tegen kindermisbruik en seksueel geweld te versterken.De uitvoering van die aanbevelingen is een doorlopend proces.
Er wordt gewerkt aan een juridisch-academisch onderzoek naar de mogelijkheid om de verjaringstermijn voor seksueel kindermisbruik retroactief af te schaffen. Op 1 juli 2024 is een nieuwe wet op seksuele misdrijven in werking getreden, waarbij bij aanranding en verkrachting niet langer bewijs van dwang nodig is. De Vlaamse regering is verplicht om rapportages bij te houden over de uitvoering van de aanbevelingen, met een recente voortgangsrapportage in oktober 2025. Een aantal aanbevelingen leidde tot uitvoering of opstart van maatregelen.
De Bijzondere commissie beveelt aan om samen met de federale overheid te onderzoeken of een fonds voor geestelijke gezondheidszorg kan worden opgericht ten behoeve van slachtoffers van seksueel geweld. Dat is een belangrijke aanbeveling omdat het tegemoetkomt aan een van de grootste bezorgdheden van de slachtoffers: psychologische hulp is duur en een fonds zou slachtoffers kunnen ondersteunen. Daar wordt vaak op gewezen. Wat is er al ondernomen? Zijn er al pistes onderzocht? Tegen wanneer kan er een beslissing zijn? De Belgische bisschoppen hebben al herhaaldelijk gezegd dat ze bereid zijn hieraan financieel bij te dragen.
Lees ook
De Belgische bisschoppen beslisten dat de bestaande bedragen voor tegemoetkoming aan slachtoffers voortaan jaarlijks worden geïndexeerd. Ze beloofden 3.000 euro bijkomende ondersteuning voor psychotherapeutische zorg voor erkende slachtoffers met een dading, in afwachting van een definitief wettelijk kader voor alle slachtoffers.
18 november, Werelddag voor de preventie van kindermisbruik, werd door de Belgische Kerk ook ingesteld als een vaste herdenkingsdag voor alle slachtoffers van seksueel geweld in de kerk. In november 2025 werd in Antwerpen een dienst voorbereid samen met slachtoffers.
Er kwam ook in het Vlaams Parlement een ‘Bijzondere commissie voor de evaluatie van de aanpak van seksueel misbruik in de Kerk en in andere gezagsrelaties’. Daar kwam geen decreetgevend werk uit voort.
3. Aanstelling nationale coördinator
Lees ook
In de strijd tegen seksueel misbruik in de katholieke Kerk vervult een nationale coördinator vanaf het voorjaar van 2025 een sleutelrol. Dignity, de kerkelijke stichting die instaat voor de opvang van slachtoffers van seksueel misbruik in de katholieke Kerk, benoemde voor deze nieuwe functie. gewezen politica Jessika Soors. Zij is verantwoordelijk voor de coördinatie en implementatie van het beleid van de katholieke Kerk.
4. Gedetailleerd beleidsplan
Aartsbisschop Luc Terlinden en Jessika Soors, nationaal coördinator voor Dignity, stelden op 16 december 2025 een totaalplan voor dat verduidelijkt hoe de Kerk en Dignity de komende jaren slachtoffers willen ondersteunen, hun verantwoordelijkheid willen opnemen, en nieuwe gevallen van seksueel misbruik willen voorkomen. Voormalig Brussels minister Céline Fremault werd voorzitter van de Nationale Commissie in de schoot van Dignity, die zal toezien op de concrete uitvoering, monitoring en evaluatie van het beleid.
- Het vernieuwd beleid stelt slachtoffers centraal. Zij werden betrokken bij de opmaak van het beleidsplan en krijgen ook inspraak in de verdere uitvoering. Er wordt een samenwerking uitgebouwd met Moderator vzw, forum voor herstelrecht en bemiddeling, om deze participatie vorm te geven.
- De opvang van slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Kerk wordt verder geprofessionaliseerd om tegemoet te komen aan hun noden. De samenwerking met andere meldpunten voor slachtoffers wordt op punt gesteld, zodat slachtoffers keuzevrijheid hebben in waar ze terecht kunnen.
- Slachtoffers worden automatisch geïnformeerd over hun rechten en juridische bijstandsmogelijkheden. De bestaande bedragen voor tegemoetkoming aan slachtoffers worden voortaan jaarlijks geïndexeerd. Zoals eerder werd aangekondigd, is er 3.000 euro bijkomende ondersteuning voor psychotherapeutische zorg voor erkende slachtoffers met een dading, in afwachting van een definitief wettelijk kader voor alle slachtoffers.
- Er komt een laagdrempelig aanbod van lotgenotengroepen voor slachtoffers en hun naasten. Er komt ook spirituele begeleiding voor wie dit wenst.
- Preventie van seksueel misbruik is een opdracht voor alle geledingen van de Kerk. In elk bisdom en voor de Franstalige en Nederlandstalige koepels van religieuze congregaties en ordes zorgt een coördinator voor een kwaliteitsvolle preventieve aanpak. Alle medewerkers en vrijwilligers volgen verplichte vorming rond integriteit, grenzen, traumasensitief werken en het herkennen van signalen van misbruik. De digitalisering van het ‘celebret’, het document dat een priester toestemming verleent om de eucharistie te vieren, is een bijkomend veiligheidsinstrument dat ervoor zorgt dat enkel priesters zonder klachten of veroordelingen aan de slag kunnen.
- De bestaande herdenkingsinitiatieven worden aangevuld met een niet-liturgisch aanbod, zodat ze toegankelijk en betekenisvol kunnen zijn voor alle slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk en voor de bredere samenleving. Slachtoffers zullen deze herdenkingsmomenten en -plaatsen mee kunnen vormgeven.
- Het beleidsplan verankert een strikt nultolerantiebeleid ten aanzien van seksueel misbruik. Elke melding wordt consequent behandeld. Er wordt proactief onderzocht of daders nog andere slachtoffers gemaakt hebben.Eventuele belemmeringen bij de uitvoering van dit advies worden onmiddellijk voorgelegd aan de bevoegde instantie in Rome, met oog op een slagkrachtige aanpak binnen de Belgische Kerk. Daarnaast komt er een gespecialiseerd begeleidingsaanbod voor daders en hun naasten, gericht op toezicht en het verminderen van risico op herhaling.
Een klokkenluidersprocedure moet het melden van vermoedens van misbruik door getuigen vergemakkelijken, zonder angst voor maatregelen die de melder zelf zouden treffen. Nieuwe kerkelijke bewegingen moeten dezelfde protocollen volgen; zo niet riskeren ze hun erkenning om actief te zijn binnen een bisdom te verliezen. - Aartsbisschop Terlinden, die de materie binnen de bisschoppenconferentie blijft opvolgen, bevestigde de vastberaden wil van de Kerk om het plan integraal uit te voeren: ‘Dit beleidsplan verwoordt het engagement van de Kerk om het leed van slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Kerk te blijven erkennen en structurele maatregelen te treffen. Dat vergt een blijvende inspanning: luisteren naar slachtoffers, introspectie, samenwerking en een cultuurverandering binnen de eigen instellingen.'
Lees het volledige beleidsplan op de website (in opbouw) van Dignity.
5. Justitie en ‘Operatie Kelk’
Operatie Kelk kreeg een definitief einde. Dit onderzoek startte bijna 15 jaar geleden met grootschalige huiszoekingen in onder meer het aartsbisschoppelijk paleis en de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen, bij de Commissie Adriaenssens en in de kantoren en privé-woning van toenmalig kardinaal Danneels. Na een jarenlange procedureslag moest blijken of er een proces komt.
De raadkamer verklaarde de strafvordering vervallen. Alle 68 verdachten werden buiten vervolg gesteld omdat ze ofwel overleden zijn (37), al veroordeeld zijn (4) of omdat de feiten verjaard zijn (27). De raadkamer volgt hiermee het parket. Op 26 maart 2026 behandelt de Kamer van Inbeschuldigingsstelling het beroep hiertegen.
Om na te gaan of het onderzoek wel naar behoren gebeurde, werd in het parlement een bijzondere onderzoekscommissie ingesteld. Wie de hoorzittingen in deze bijzondere onderzoekscommissie in de Kamer gevolgd heeft, kon vaststellen dat alle betrokken magistraten in Operatie Kelk de boodschap gaven dat het onderzoek zonder inmenging van de Kerk en zonder clandestiene zittingen of andere bedenkelijke praktijken is gebeurd.
6. Pausen spreken met slachtoffers
Al vóór de uitzendingen vonden er ontmoetingsdagen en gesprekken met bisschoppen en oversten plaats. Op 27 september 2024 had paus Franciscus tijdens zijn bezoek aan ons land een ontmoeting met een beperkte groep overlevers van misbruik.
In november 2025 volgde een vierdaags bezoek aan Rome van deze groep van vijftien, met afspraken met Vaticaanse diensten en met een lange persoonlijke ontmoeting met paus Leo XIV op 8 november. Op meerdere vlakken was het een heel geslaagd bezoek, al was er ook ontgoocheling.
7. Vangheluwe terug tot de lekenstaat gebracht
Paus Franciscus bracht de voormalige bisschop van Brugge, Roger Vangheluwe, terug tot de lekenstaat. Hij is dus geen bisschop emeritus of priester meer. Dat maakte de nuntiatuur in ons land bekend op 21 maart 2024.
‘Samen met de slachtoffers van misbruik en vele anderen in onze samenleving hebben de bisschoppen van ons land het altijd een schande gevonden dat Roger Vangheluwe officieel bisschop en priester kon blijven,’ zo luidde het in een verklaring van de bisschoppenconferentie, ‘ook al waren er sinds zijn gedwongen ontslag sterk beperkende maatregelen van kracht.’ Vangheluwe verblijft nog steeds verplicht in een Franse abdij, die hij niet mag verlaten.
Laatste aanpassing op 05/03/2026 om 09:47
