Een vreemde heilige in de kerkdienst van Antwerp Pride

Zowat 170.000 mensen keken zaterdagnamiddag in Antwerpen naar de Pride Parade, de manifestatie van de lgbtq+, die zowel een feestelijk als een demonstratief karakter heeft. Het was een recordeditie en voor de derde maal vond er in de rand van het programma ook een oecumenische kerkdienst plaats. Meer dan 250 Pride-deelnemers en sympathisanten, onder wie heel wat priesters, diakens, predikanten en pastoraal werkenden, vulden de Sint-Andrieskerk in de Antwerpse binnenstad.

De kerkdienst volgde het thema van de Antwerp Pride: Fearless (Zonder angst). Pride gaat niet over de afwezigheid van angst. Het gaat over wat angst doet. De queergemeenschap heeft te lijden onder discriminatie en geweld en de aanslag in Berlijn bracht veel onrust teweeg. De Antwerp Pride is een gigantisch feest, maar ook een protest.

Dit jaar in de kerkdienst geen getuigenissen, wel een bezinning met gebed en Bijbellezing. De dienst werd opgeluisterd door Pink Noise, het oudste lgbt-koor van Antwerpen en Vlaanderen. Het koor is verbonden aan Active Company Antwerp en repeteert elke week. Het koor bracht zowaar gregoriaanse gezangen.

Mede-organisator Vicky de Jonghe verwees naar Paulus’ boodschap: 'Misschien is dat wel de diepste betekenis van Fearless, niet dat wij nergens bang voor zijn, maar dat wij ons gedragen weten door een liefde die groter is dan onze angst.'

Pastoor Rudi Mannaerts (parochie Sint-Andries) belichtte in zijn preek ‘queer-heilige’ Sint-Ontkommer. Dat was een heilige die als een bebaarde vrouw werd afgebeeld en ook in onze streken werd vereerd. Volgens de overlevering bad ze om aan een gedwongen huwelijk te ontkomen, waarna ze een baard kreeg. Sint-Ontkommer bood troost aan mensen in geestelijke nood. Ze werd vooral aangeroepen door vrouwen in ongewenste of gewelddadige huwelijken en door slachtoffers van seksueel geweld, waaronder verkrachting en incest. Tijdens de barok bleef ze een populaire heilige, maar nadien nam haar verering af. Sommige hedendaagse theologen beschouwen haar als een figuur die de traditionele genderrollen doorbrak.

'Gods Geest zwijgt niet na het afsluiten van de Bijbel', zei de pastoor nog. Hij riep op om niet bang te zijn, maar toch respect te blijven hebben voor wat hij de 'zebrapaden' noemde.

Priester Peter Dierickx (bisdom Antwerpen) en dominee Bert Dicou (VPKB) leidden het zegengebed in, dat door alle aanwezige katholieke en protestantse bedienaren en pastores rond het altaar werd uitgesproken.

In Amsterdam maakt een oecumenische Pride-kerkdienst al bijna twintig jaar deel uit van het programma. Op 2 augustus vond de viering plaats in het kader van WorldPride. Voorganger was de Amerikaanse bisschop Gene Robinson, die in 2003 als eerste openlijk homoseksuele priester binnen de anglicaanse Gemeenschap tot bisschop werd gewijd. (EDS)