Oudste priester (102) bisdom Brugge overleden: zijn banjo-orkest speelt voort

Op 6 augustus is in Kortrijk Alfons Bouckaert overleden, de oudste priester van het bisdom Brugge. Hij is 102 jaar geworden. Muziek speelde een grote rol in his leven en apostolaat. Hij leidde (banjo)orkesten en componeerde ook, vooral op teksten van Guido Gezelle.

Bijzonder charisma

Bouckaert werd geboren op 2 maart 1924 in Rumbeke (Roeselare), en was de oudste van negen kinderen. Hij volgde de humaniora op het Klein Seminarie in Roeselare en ging vervolgens naar het Groot Seminarie in Brugge. Op 11 juni 1949 werd hij tot priester gewijd en meteen tot leraar in het Sint-Aloysiuscollege te Menen benoemd. 

Generaties oud-leerlingen herinnerden hem als de enthousiaste titularis van de vierde Latijns-Griekse. Hij bezielde er ook de schoolharmonie, die op haar hoogtepunt ongeveer tachtig jonge muzikanten telde, en engageerde zich voor de plaatselijke KSA.

Begin jaren 1950 begon Alfons Bouckaert met enkele leerlingen een kleiner orkestje waarin de banjo centraal stond. Dat groeide uit tot het Banjo-Orkest van Vlaamse Studenten, een ensemble van ongeveer veertig jonge muzikanten met banjo’s, gitaren, blaas- en slaginstrumenten. Het orkest, dat door hem tevens werd gedirigeerd, bracht voornamelijk composities van de hand van Bouckaert zelf. Het orkest kende van meet af aan een hoge bloei, bracht concerten overal te lande, maar ook tijdens jaarlijkse concertreizen innaarDuitsland, Oostenrijk, Italië.’

‘Hij laat bij honderden oud-leerlingen en muzikanten de onmisbare herinnering na aan een bijzonder geliefd man’, schrijft Marc Decramer, voorzitter van Banjo-Orkest Menen, zoals het orkest intussen heet. ‘Hij had een bijzondere uitstraling en charisma die hem tot een zeer gewaardeerd en gerespecteerd leraar hebben gemaakt. Hij was in het college de bezieler van de harmonie, in die tijd bestaande uit een 80-tal leerlingen-muzikanten. Hij nam er ook de collegewerking van de KSA in Menen waar. 

Pastoor in Knokke en Kortrijk

In 1970 kwam aan deze engagementen een einde toen Bouckaert tot medepastoor in Knokke werd benoemd. Maar ook daar stichtte de priester een banjogroep, nu bij de scouts. In 1979 werd hij pastoor van de O.-L.-Vrouwkerk in Kortrijk, waar hij indruk maakte met zijn vele huisbezoeken. Na zijn pensionering in 2000 was hij aalmoezenier in het WZC De Pottelberg in Kortrijk, waar hij tot aan zijn overlijden verbleef.

Het oorspronkelijke banjo-orkest was intussen uitgedoofd, maar de muzikanten waren hun vroegere dirigent niet vergeten. In 2007 volgde een grotere reünie, naar aanleiding van de viering van 175 jaar Sint-Aloysiuscollege. Wat als een eenmalige comeback was bedoeld, kreeg een onverwacht vervolg. Veel oud-muzikanten bleven spelen en het orkest maakte een volwaardige doorstart. Ook vandaag telt het nog 27 leden en geeft het concerten in binnen- en buitenland. (Zie de video onderaan.)

Marc Decramer: ‘Voor een groot deel worden de composities van Alfons Bouckaert gebracht, weliswaar in modernere arrangementen. Aangezien de vlag de lading van Vlaamse 'studenten' niet meer dekte, werd enkel de naam gewijzigd in Banjo-Orkest Menen.'

Op 29 februari 2024 werd de honderdste verjaardag van de priester in Kortrijk gevierd met een optreden van het door hem gestichte Banjo-orkest.

Eddy Lagae, deken van Menen van 2008 tot 2022, was altijd sterk getroffen door de inhoud van de liederen die Alfons zelf componeerde alsook diens visie op mens-zijn en geloof: realistisch en toch hoopvol. Zo te horen kwam Alfons tijdens bijzondere optredens van het Banjo-orkest geregeld zelf nog een nummer dirigeren, lang nadat hij het dirigeerstokje doorgaf.

De uitvaart vindt van Alfons Bouckaert plaats op vrijdag 14 augustus 2026 om 11 uur in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kortrijk.

Oudste priester is 104

Bouckaert was niet de oudste Vlaamse priester. Luc Verstraete, geboren op 4 oktober 1921, is met zijn 104 jaar een van de oudste en nog steeds actieve priesters van België. Hij werd in Brugge geboren en in 1945 tot priester gewijd, waarna hij een lang en veelzijdig geestelijk en maatschappelijk leven in Vlaanderen en Brussel kende. (EDS)