Laus Polyphoniae brengt enkele religieuze kleppers

Laus Polyphoniae, het festival voor oude muziek dat Amuz (het Festival van Vlaanderen Antwerpen) intussen voor de 33ste keer opzet, staat dit jaar stil bij de ‘sprong’ die het muziekleven in Europa aan het einde van de renaissance maakte. ‘Sprong’ is misschien niet het beste woord, want rond het jaar 1600 ‘verspreidden ideeën, kunstenaars en muziek zich over het continent en brachten nieuwe verbindingen tot stand’, zoals artistiek directeur Bart Demuyt het in het programmaboek verwoordt. Verbindingen, dat wil zeggen: soms hoor je oude uitdrukkelijk het nieuwe inspireren.

Tenebrae

Zo bijvoorbeeld in de zesstemmige Missa pro defunctis van Tomás Luis de Victoria, die Klara gisterenavond rechtstreeks vanuit de Antwerpse Handelsbeurs uitzond, in de glasheldere uitvoering van het Britse ensemble Tenebrae onder leiding van Nigel Short. De componist had ruim twee decennia in Rome gewerkt, maar koning Filips II haalde hem naar Spanje terug om er kapelaan te worden van ’s konings zus. Deze Maria van Spanje had zich in een klooster teruggetrokken. De Victoria schreef dit requiem na haar dood in 1603; de mis werd in 1605 gedrukt en raakte over heel Europa verspreid.

Meerstemmig Europa circa 1600

Merkwaardig zijn de eenstemmig-gregoriaanse antifonen door solostemmen, die aan de meerstemmige delen van de mis voorafgaan. De Victoria had een halve eeuw tevoren een eerste opleiding genoten aan de kathedraalschool van Ávila, waar hij ongetwijfeld gregoriaans heeft gezongen. En hoewel niet zeker is dat hij in Rome van Giovanni Perluigi da Palestrina les kreeg, zijn er vele stilistische verwantschappen met het werk van deze grootmeester van de renaissancemuziek. ‘Meerstemmig Europa circa 1600’, is het festivalmotto over verbindingen van heden met verleden en van hier met elders.

Niet alles uitverkocht

Je kan tijdens deze editie van het festival van de oude muziek in Antwerpen nog live van enkele andere religieuze topwerken genieten. Misschien niet van Lagrime di San Pietro van Orlandus Lassus die Collegium Vocale Gent vanavond laat onder leiding van Philippe Herreweghe in Amuz (de tot concertruimte omgevormde Augustijnenkerk in de Kammenstraat) brengen, want dat concert is uitverkocht. Maar er zijn wel nog kaartjes voor het concert met psalmen en mottetten van Claude Le Jeune dat het Huelgas Ensemble van Paul Van Nevel zondagavond laat in de Sint-Andrieskerk verzorgt.

Mariavespers van Monteverdi

En nog muziek van Lassus: donderdagavond laat brengen de vijf zangers van het Utopia Ensemble in de Sint-Joriskerk een vijfstemmige zetting van de Klaagliederen van de profeet Jeremia die Lassus in 1585 al uitgaf, drie jaar voor zijn veel beroemdere vierstemmige zetting van de Lamentaties. Maar het concert (helaas ook uitverkocht) waar elke liefhebber van oude religieuze muziek naar reikhalst, is dat van vrijdagavond in de Sint-Carolus Borromeuskerk. Dan brengt Vox Luminus uit Namen onder leiding van Lionel Meunier de Mariavespers van Claudio Monteverdi. Van een klepper gesproken!

Het volledige programma van Laus Polyphoniae 2026 via https://amuz.be/laus-polyphoniae/ .