Waarom het verrijzenisgeloof cruciaal is voor christenen

Verrijzenis kan in ieders leven - en zelfs al tijdens het leven - gebeuren, lees je in Wacht niet met verrijzen tot je dood bent. Wat is er dan zo bijzonder aan de verrijzenis van Christus? En waarom zegt de apostel Paulus dat zonder de verrijzenis ons geloof inhoudsloos is?

Verrezen en verschenen aan de leerlingen

Eerst mogelijke misverstanden uit de weg helpen: na zijn opstanding was Jezus niet op dezelfde manier onder de mensen als tevoren. Ook niet als een spook of geest. Het is moeilijk uit te drukken hoe het dan wel was. We hebben alleen onze eigen menselijke begrippen om daar iets over te zeggen, en die schieten altijd tekort.

1. Sommigen zeggen dat de leerlingen de verrezen Jezus niet echt ontmoetten, maar dat ze op een gegeven ogenblik vanzelf inzagen dat God Hem uit de dood had opgewekt. Of dat ze hallucineerden. De leerlingen konden het trauma niet verwerken en in hun onderbewustzijn ontstond het beeld van Jezus die terugkeerde om hen vergeving en vrede te schenken. Hun verlangen sloeg om in zekerheid.
2. Anderen denken dat er een bovennatuurlijke ingreep plaatsvond. Eindelijk liet God zich in zijn almacht zien!
3. Een 3de visie stelt dat de leerlingen Jezus ontmoetten in een visioen. Dat woord wordt ook gebruikt in het Nieuwe Testament. Een visioen komt voort uit de menselijke geest, die zich openstelt voor een ervaring van boven. En daarvan kan God gebruik maken om zich te openbaren. Het is een heel reële ervaring, die God tastbaar aanwezig brengt.

De 3de visie overstijgt de discussie of er nu al dan niet iets bovennatuurlijks aan de hand was.

God openbaart zich aan de mensen die zich ervoor openstellen.

De verrijzenis voltooit Jezus’ leven en boodschap

Om het belang van de verrijzenis te begrijpen, moeten we eerst even terug naar Jezus’ leven. Zijn ervaring van God bracht hem tot daden en uitspraken die sociale en religieuze afspraken op losse schroeven zetten. Zo werden melaatsen destijds beschouwd als zondig en moesten ze (vooral ook voor de gezondheid van de anderen) afgezonderd worden.

Precies door het systeem van uitsluiting te doorbreken, toont Jezus wat zijn ervaring van God is: mateloze liefde als enige vorm van gerechtigheid.

Die ervaring van God wil Jezus delen met de mensen, zodat zelfs de grootste zondaars en sukkelaars Hem zonder schrik zouden kunnen omarmen.

Jezus noemt zichzelf de Weg, de Waarheid en het Leven, het levende Brood, de Zoon van God. Komt behoorlijk aanmatigend over, toch? De religieuze leiders vonden destijds alvast van wel. Waarom sloeg Jezus niet een wat meer nederige toon aan? Misschien omdat Hij wist dat zijn optreden van voorbijgaande aard was als mensen dat niet wilden inzien.

Jezus was op aarde gekomen om de kloof van angst, schuld en oordelen te dichten en zo voor God opnieuw de weg te banen naar het hart van de mensen.

Als je je niet openstelt voor de bevrijdende kracht van Gods liefde, dan kan je die ook moeilijk ervaren.

Zonder verrijzenis is ons geloof leeg

Jezus ging door de duisternis van de dood heen, als uiterste consequentie van zijn identiteit en betekenis: God werd mens onder de mensen. Hij stierf - eerloos aan een kruis nog wel - maar de dood kreeg niet het laatste woord. Wat Hij heel zijn leven had proberen aan te tonen, namelijk dat God bevrijdt en voluit doet leven, zal Hij nu zelf in extremis meemaken.

Zonder zijn verrijzenis blijven Jezus’ woorden en daden beperkt tot een mooi voorbeeld uit het verleden. Dan eindigde de weg naar de Vader in de dood en hadden we een lugubere godsdienst. 

Jezus' verrijzenis toont aan dat God ons kan redden uit onze diepste duisternis, ja zelfs dat Hij daarin aanwezig is.

Het verrijzenisgeloof is daarom cruciaal voor elke christen. Het is het geloof dat Jezus voortleeft - heel concreet en tastbaar in ons hart, in de eucharistie, in verschoppelingen - en dat de liefde de dood overwint. Met het symbool van het kruis verheerlijkt het christendom het lijden niet, wel integendeel. Onze godsdienst gaat niet over Jezus' sterven, maar over zijn verrijzenis. Al is er geen Pasen zonder Goede Vrijdag.

Terreurdaden en andere bedreigingen dagen uit om het geloof in de verrijzenis concreet te maken. Laten we Gods liefdevolle nabijheid toe in onze wanhoop en boosheid?

Lees meer over de identiteit en betekenis van Jezus in Gerard Lohfink, Jezus van Nazaret, Carmelitana, 2015.