Commentaar bijbellezing 18/5: ‘Ontvangen om te geven’ - Koen Vanhoutte

Evangelie: Johannes 13, 31-33a.34-35 – ‘Een nieuw gebod geef Ik u’

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: ‘Nu is de Mensenzoon verheerlijkt en God is verheerlijkt in Hem. Als God in Hem verheerlijkt is, zal God ook Hem in zichzelf verheerlijken. Ja, Hij zal Hem spoedig verheerlijken. Kindertjes, nog maar kort zal Ik bij u zijn. Een nieuw gebod geef Ik u: gij moet elkaar liefhebben; zoals Ik u heb liefgehad, zo moet ook gij elkaar liefhebben. Hieruit zullen allen kunnen opmaken dat gij mijn leerlingen zijt: als gij de liefde onder elkaar bewaart.’

Commentaar Koen Vanhoutte: ‘Ontvangen om te geven’

Het gebod van de liefde heeft oude adelbrieven: “U zult uw naaste liefhebben als uzelf” (Lev. 19,18). Het voorschrift drong aan op een samenleven waarin recht en respect centraal zouden staan. Bij het begin van zijn afscheidswoorden heeft Jezus het over een nieuw gebod. Wat is er zo nieuw aan? De context maakt veel duidelijk. Jezus geeft die nieuwe opdracht nadat Hij de leerlingen de voeten heeft gewassen. Hij vroeg hen toen om zelf te doen wat Hij hen had voorgedaan. Zijn vraag is nieuw. Dienstbaarheid gaat verder dan het eerbiedigen van de rechten van anderen. Wie liefheeft zoals Jezus vraagt, schrikt er niet voor terug zichzelf te degraderen om anderen te promoveren. Het is de weg van Jezus: je klein maken om anderen groot te maken.

Het nieuwe liefdegebod vergt geen warme gevoelens voor iedere broer of zus in het geloof, maar een stevig engagement tot dienstbaarheid naar het voorbeeld van Jezus. ‘Beminnen zoals Jezus’: het klinkt behoorlijk nieuw maar ook zo onhaalbaar. Overschat Jezus zijn leerlingen niet? Vraagt Hij niet te veel van hen? Legt Hij de lat niet te hoog? We keren best terug naar de voetwassing. Het gebod om Jezus’ voorbeeld te volgen komt er pas op het einde. Het belangrijkste gaat eraan vooraf: Jezus heeft de leerlingen liefde geboden door hen eerst de voeten te wassen. Van de leerlingen wordt verwacht dat ze elkaar beminnen met de liefde die ze van Jezus hebben ontvangen. In een nieuwe vertaling komt dit goed tot uiting: “Met de liefde die Ik jullie heb toegedragen, moeten jullie ook elkaar liefhebben”. Het nieuwe van Jezus’ liefdegebod bestaat erin dat we van Hem veel liefde ontvangen, niet om voor onszelf te houden, maar om te delen met velen. Het nieuwe gebod van de onderlinge liefde vergt veel inspanning om liefde te geven, te groeien in dienstbaarheid. Het nieuwe gebod kunnen we echter niet beleven zonder eerst dankbaar Gods liefde te ontvangen die Jezus ons schenkt. Lukt het jou om dit ontvangen en geven samen te houden?

Koen Vanhoutte is hulpbisschop in het aartsbisdom Mechelen-Brussel.