‘Elke dag aan vrede blijven bouwen, gelovend in verrijzenis’ – Een paasbezinning van Pax Christi

Op de eerste dag van de Veertigdagentijd weerklonk de vraag van God bij monde van de profeet Jesaja: ‘Was je, reinig je, maak een eind aan je misdaden, Ik kan ze niet meer zien. Breek met het kwaad, en leer goed te doen. Zoek het recht, houd tirannen in toom, kom op voor wezen, sta weduwen bij’ (Jes. 1, 16-17). Tijdens de Goede Week nodigt de profeet Jesaja ons uit te begrijpen dat oorlog en dodelijk geweld geen redding en vrede kunnen brengen.

De kracht van de geweldloze dienaar van God

Over de geweldloze kracht van de dienaar van God zegt de profeet Jesaja: ‘Hij schreeuwt niet, hij verheft zijn stem niet, (…) het geknakte riet breekt hij niet af, de kwijnende vlam zal hij niet doven’ (Jes. 42, 2 - 3). Jezus van Nazareth is deze weg van de geweldloze dienaar ten einde toe gegaan. Tijdens zijn korte leven heeft Hij ons geleerd hoe we vijandschap kunnen overwinnen. Hij koos ervoor zijn leven te geven in plaats van met geweld terug te slaan. Hij heeft ook geweend om de hardheid en verblinding van de religieuze en politieke leiders van zijn tijd.

Ook vandaag zijn wereldleiders soms onwrikbaar hard als graniet en onbetrouwbaar in wat ze zeggen en doen. Ons hart bloedt en we zoeken steun bij elkaar in symbolische handelingen zoals een stiltekring en een indringend roepen naar God die in stilte meelijdt.

Voor wie gelooft in Jezus’ verrijzenis blijft voorbij zijn kruisdood een liefde werkzaam die sterker is dan geweld en onrecht, haat en wraak. Ik denk aan wat Christophe Vekeman op Otheozegt over zijn nieuw boek Het gebeurt, het gebeurt elke dag: ‘Plots besefte ik: de verrijzenis is een gebeurtenis die ooit heeft plaatsgevonden en nooit voorbij is gegaan. Ze gebeurt hier en nu nog altijd’. Voor wie in Jezus’ opstanding gelooft, regeert niet langer het noodlot, wel de hoop die moeilijkheden overwint en die gevoed wordt door een krachtige, belangeloze liefde.

Gelovige spiritualiteit in actie

Tijdens deze veertigdagentijd drukt Broederlijk Delen ons op het hart: ‘Rechtvaardigheid begint bij de weigering onverschillig te blijven.’ Als vredesbeweging herhaalt Pax Christi: ‘Vrede ontstaat niet vanzelf; we moeten elke dag aan vrede blijven bouwen.’ (www.vredesbouwers.be) Dit vraagt een aandachtig luisteren naar wie dodelijk geweld en oorlog ondergaan, maar ook dat we zonder vrees het gesprek aangaan met wie hebben gekozen voor dodelijk geweld en oorlog.

Dit vereist ook een helder inzicht en een gerijpt oordeel – zoals dat vrede zonder rechtvaardigheid niet leidt tot duurzame vrede – om daadwerkelijk stappen te zetten naar de tegenpartij. Dit is gelovige spiritualiteit in actie, vrucht van geweldloze weerbaarheid.

Verrijzenis is een heel bijzonder gebeuren in Gods licht voorbij dit leven. Het is tegelijk een kracht die in de menselijke geschiedenis negatieve gebeurtenissen ten goede keert. In het evangelie volgens Lucas 17,21b lezen we: ‘Het koninkrijk van God ligt binnen uw bereik.’ Dit betekent: het groeit onweerstaanbaar met het vuur van de Geest, die mensen bezielt tot bevrijdend handelen. Jezus zegt in dit verband: ‘Bedenk wel, Ik zend jullie als schapen onder de wolven. Wees dus scherpzinnig als een slang en argeloos als een duif’ (Mat. 10, 16). Deze aanmaning maakt deel uit van de boodschap van vrede die de verrezen Jezus ons met Pasen toewenst: ‘Vrede zij u! Ontvang de heilige Geest’ (Joh. 20, 19.22).

Jo Hanssens, Werkgroep Vredesspiritualiteit vanuit christelijke inspiratie, Pax Christi Vlaanderen