Baobabboom op de cover van het rapport, symbool voor de veerkracht van duizenden slachtoffers die zich uitspraken over misbruik en die zo de Kerk helpen om een veiliger plaats te worden © Pontifical Commission for the Protection of Minors
Eerste rapport van pauselijke misbruikcommissie vraagt toegang tot waarheid voor slachtoffers
29/10/2024 - 15:43
De Pauselijke Commissie voor de Bescherming van Minderjarigen werd in 2014 door paus Franciscus opgericht om initiatieven voor te stellen om misbruik binnen de kerk te voorkomen. In 2022 vroeg hij de commissie 'dat u jaarlijks een rapport voor mij opstelt over de initiatieven van de Kerk voor de bescherming van minderjarigen en kwetsbare volwassenen'.
Het eerste jaarrapport van de commissie werd gepubliceerd op dinsdag 29 oktober.
Het telt bijna 100 pagina's en verzamelt gegevens over de bescherming van kwetsbaren in 5 continenten, 17 landen – waaronder België – 2 religieuze congregaties en verschillende Romeinse dicasteries. De commissie geeft concrete aanbevelingen en goede praktijken om op verschillende niveaus in de Kerk te werken aan 'bekering, waarheid, rechtvaardigheid, herstel en preventie'.
Het rapport bevat geen cijfers over het voorkomen van misbruik in de Kerk. Daarover ontbreken in veel landen betrouwbare gegevens. De opstellers hopen daar in een volgend rapport meer over te kunnen zeggen.
Er zijn zeven globale aanbevelingen.
- Betere toegang tot de waarheid voor slachtoffers/overlevers, omdat 'ondoorzichtige canonieke processen een bron van hertraumatisering' kunnen zijn.
- Komen tot een meer holistische definitie van kwetsbaarheid in beschermingsprocedures. Het gaat niet alleen over kinderen, maar ook over kwetsbare volwassenen.
- Uitklaren van de bevoegdheden van de verschillende dicasteries in de Romeinse Curie zodat de Heilige Stoel beter kan antwoorden op gevallen van misbruik.
- Een gestroomlijnd proces voor ontslag uit het ambt of verwijdering van een kerkleider.
- Verdere ontwikkeling van een theologische en pastorale visie op bescherming, waardigheid van het kind en mensenrechten in het kader van misbruik.
- Het belang van schadevergoedingen als onderdeel van de toewijding van de Kerk aan herstel en heling bij slachtoffers. De opstellers beloven in het volgende jaarrapport dieper te zullen ingaan op herstel.
- Meer professionalisering door betere opleiding als onderdeel van een cultuur van bescherming van kwetsbaren en zorg voor slachtoffers.
Wel stelt de commissie grote verschillen tussen de continenten vast als het gaat over bescherming van kwetsbaren in de Kerk. Terwijl delen van de VS, Canada, Europa en Oceanië al beschikken over middelen en expertise, schieten die vaak tekort in Centraal- en Zuid-Amerika, Azië en Afrika. Er is volgens de commissie daarom dringend nood aan meer solidariteit tussen de bisschoppenconferenties om kennis en middelen te delen.
Communicatie schiet tekort in België
België is in het rapport 1 van de 4 landen die in detail worden doorgelicht.
De gevallen van misbruik en de manier waarop ze zijn aangepakt hebben geleid tot een vertrouwensbreuk met de Kerk, valt in het rapport te lezen, vooral in Vlaanderen. Hoewel de Kerk wel communiceert over haar aanpak van het misbruik, slaagt ze er volgens de opstellers niet in het vertrouwen te herstellen.
De commissie stelt vast dat veel documenten en rapporten over bescherming [en misbruik in België] moeilijk te doorgronden zijn, vooral voor het publiek.
Pauselijke Commissie voor de Bescherming van Minderjarigen
Verder noteert de commissie dat beschermingsprocedures soms moeilijk te handhaven zijn in het geval van Belgische missiepriesters en missieprojecten in het buitenland, maar ook in het geval van buitenlandse priesters in België.
Als aanbevelingen voor België noemt het rapport onder andere een nauwere samenwerking met de pauselijke commissie, meer internationale solidariteit om beschermingscapaciteit op te bouwen in bijvoorbeeld Congo, Rwanda en Burundi, en het verderzetten van een verplichte opleiding voor alle 2.136 leken met een pastorale benoeming.
