Commentaar Bijbellezing 3/05: 'De mooiste, de beste en de ware weg'- Saskia Van den Kieboom

Evangelie: Johannes 14, 1-12 — ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: ‘Laat uw hart niet verontrust worden. Gij gelooft in God, gelooft ook in Mij. In het huis van mijn Vader is ruimte voor velen. Ware dit niet zo, dan zou Ik het u hebben gezegd, want Ik ga heen om een plaats voor u te bereiden. En als Ik ben heengegaan en een plaats voor u heb bereid, kom Ik terug om u op te nemen bij Mij opdat ook gij zult zijn waar Ik ben. Gij weet waar Ik heenga en ook de weg daarheen is u bekend.’ Tomas zei tot Hem: ‘Heer, wij weten niet waar Gij heengaat: hoe moeten wij dan de weg kennen?’ Jezus antwoordde hem: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand komt tot de Vader tenzij door Mij. Als gij Mij zoudt kennen, zoudt gij ook mijn Vader kennen. Nu reeds kent gij Hem en ziet gij Hem.’ Hierop zei Filippus: ‘Heer, toon ons de Vader; dat is ons genoeg.’ En Jezus weer: ‘Ik ben al zo lang bij u en gij kent Mij nog niet, Filippus? Wie Mij ziet, ziet de Vader. Hoe kunt ge dan zeggen: Toon ons de Vader? Gelooft ge niet dat Ik in de Vader ben en de Vader in Mij is? De woorden die Ik u zeg, spreek Ik niet uit Mijzelf, maar het is de Vader die, blijvend in Mij, zijn werk verricht. Gelooft Mij: Ik ben in de Vader en de Vader is in Mij. Of gelooft het anders omwille van de werken. Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Wie in Mij gelooft, zal ook zelf de werken doen die Ik doe. Ja, grotere dan die zal hij doen, omdat Ik naar de Vader ga.’

Commentaar Saskia Van den Kieboom: ‘De mooiste, de beste en de ware weg’

‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’, zegt de Heer. ‘Niemand komt tot de Vader, tenzij door Mij.’ Het is het vers voor het evangelie voor komende zondag en het vat de kern in één zin samen. Het is daarom nog niet eenvoudig om te verstaan. Het is een zin waar al veel interreligieuze dialogen op stuk zijn gelopen. Het is een oproep van Jezus zelf: luister naar Mij. Kijk naar Mij en ik zal u de juiste weg tonen. 

Vaak weten we niet wat de juiste weg is. Ik herken dat zelf maar al te goed. Vaak probeer ik maar wat, zonder te weten of het echt wel de goede weg is. Zonder echt goed te weten of het wel de weg is die God me wijst. Niet omdat ik mijn zelfgekozen weg beter vind, maar gewoon, omdat het soms de enige weg is die ik voor me zie. Een andere weg zie ik dan simpelweg niet. Hoe weet ik dan of het Jezus is die me leidt? Gelukkig had apostel Thomas dezelfde twijfels… Hij wist het ook niet altijd. ‘Maar je kent de weg wel’, zei Jezus. ‘Jullie kennen mij, jullie weten wie ik ben en waar ik voor sta…’

Het moet voor de leerlingen al niet gemakkelijk zijn geweest om deze aanwijzingen van Jezus correct te begrijpen. Voor ons is het soms echt een raadsel. Wij hebben Jezus immers nooit gezien. We moeten het doen met de evangeliën, met 2.000 jaar kerkgeschiedenis en traditie, met de wijsheid, kennis en geloofservaringen die we delen met elkaar. En toch: misschien is het toch mogelijk dat we Jezus kunnen horen en voelen in ons hart, en dat zijn liefde leidend is. Zijn liefde is anders dan die van anderen: omvattender, vervullender, onvoorwaardelijk en grenzeloos. Misschien is het die liefde die ons op het juiste spoor kan brengen, die ons het juiste pad doet kiezen. Ook als het enige pad dat we zien toch niet het juiste blijkt te zijn, geeft Jezus ons de kracht om verder te blijven zoeken naar het pad dat wel juist is. Het is niet de meest gemakkelijke weg en misschien ook niet de snelste, maar waarschijnlijk wel de mooiste, de beste en de ware. 

Leid me die weg maar, Jezus, ook op de dagen dat ik de weg niet zo goed kan of durf te zien.

Saskia Van den Kieboom is stafmedewerker gezinspastoraal en aanspreekpunt voor geloof en homoseksualiteit.