Evangelie: Matteüs 20, 1-16a — ‘Neem wat u toekomt en ga heen’
In die tijd vertelde Jezus aan zijn leerlingen de volgende gelijkenis: ‘Met het Rijk der hemelen is het als met een landeigenaar die vroeg in de morgen uitging om arbeiders te huren voor zijn wijngaard. Hij werd het met de arbeiders eens voor een tienling per dag en stuurde ze naar zijn wijngaard. Rond het derde uur ging hij er weer op uit en zag nog anderen werkeloos op de markt staan. En hij zei tot hen: Gaat ook naar mijn wijngaard en ik zal u geven wat billijk is. En zij gingen. Rond het zesde en negende uur ging hij nog eens uit en deed hetzelfde. Rond het elfde uur ging hij opnieuw uit en vond er weer anderen staan. Hij zei tot hen: Wat staat ge hier de hele dag werkeloos? Ze antwoordden hem: Niemand heeft ons gehuurd. Daarop zei hij tot hen: Gaat ook gij naar mijn wijngaard. Bij het vallen van de avond sprak de eigenaar van de wijngaard tot zijn rentmeester: Roep de arbeiders en betaal hen uit, te beginnen met de laatsten en zo tot de eersten. Toen de arbeiders van het elfde uur kwamen, kregen zij elk een tienling; toen nu ook de eersten kwamen, meenden dezen dat zij meer zouden krijgen, maar ook zij kregen ieder de overeengekomen tienling; Ze namen hem wel aan, maar begonnen tegen de landeigenaar te morren en zeiden: Dezen hier die het laatst gekomen zijn, hebben maar één uur gewerkt en gij stelt ze gelijk met ons die de last van de dag en de brandende hitte hebben gedragen. Maar hij antwoordde een van hen: Vriend, ik doe u toch geen onrecht? Zijt gij niet met mij overeengekomen voor een tienling? Neem wat u toekomt en ga heen. Ik wil aan degene die het laatst gekomen is, evenveel geven als aan u. Mag ik soms met het mijne niet doen wat ik verkies of zijt gij kwaad, omdat ik goed ben? Zo zullen de laatsten de eersten en de eersten de laatsten zijn.’
Commentaar Saskia Van den Kieboom: ‘Jezus als vakbondsman’
‘De laatsten zullen de eersten zijn en de eersten zullen de laatsten zijn.’ Met deze tekst werd gerechtvaardigd dat arbeiders die een hele dag op het land hadden gewerkt evenveel loon kregen als de arbeiders die maar een uurtje hebben meegewerkt. Menig vakbondsman zou voor minder in opstand zijn gekomen. Het getuigt niet van eerlijke arbeidsethiek en ook de sociale leer van de Kerk zou deze houding niet goedkeuren.
Het gaat gelukkig niet over een situatie op de werkvloer, Jezus laat ons een gelijkenis zien. Een gelijkenis van hoe het leven verder gaat na de dood. En hoe dat leven bereikbaar is voor iedereen. Voor iemand die heel zijn leven keurig volgens de wet heeft geleefd, maar ook voor iemand die de nodige fouten heeft gemaakt. Voor deze mens is het leven in het hiernamaals evengoed bereikbaar. Dat voelt misschien oneerlijk, maar het zegt alles over Gods barmhartigheid en het zegt ook dat we de hemel niet kunnen verdienen.
Het is niet zo dat de één de hemel meer verdient dan de ander omdat die beter zijn best heeft gedaan.
Het is niet zo dat de één de hemel meer verdient dan de ander omdat die beter zijn best heeft gedaan. We kunnen slechts verlangen om bij God te zijn, zoals we bij Paulus lezen, maar we kunnen nooit zeggen dat we de hemel verdiend hebben, laat staan dat we de hemel meer verdiend hebben dan de ander. We komen Gods Koninkrijk binnen alleen maar omdat God het wil.
Als we het zo uitleggen, dan voelt het al een stuk minder oneerlijk. Dan kunnen we ervaren dat Gods heerlijkheid er uiteindelijk zal zijn voor iedereen. Of we nu heel goed ons best hebben gedaan of maar een beetje, we mogen vertrouwen op zijn barmhartigheid. We mogen erop vertrouwen dat God zoveel van ons houdt dat hij ons graag dicht bij zich heeft, in zijn domein, het hiernamaals.
Maar hij wil ook dat we weten dat wij er geen aanspraak op kunnen maken, op dat plekje aan tafel in het hiernamaals. God zal barmhartigheid laten primeren, en nodigt ons iedere dag opnieuw uit om hetzelfde te doen. Om elkaar niet te veroordelen, maar wel om aan te moedigen. In het leven, en wellicht ook op het werk!
Saskia Van den Kieboom is stafmedewerker gezinspastoraal en aanspreekpunt voor geloof en homoseksualiteit.
