Koen Vanhoutte levert commentaar bij Matteüs 21, 33-43, de evangelielezing van zondag 4 oktober 2026.
Evangelie: Matteüs 21, 33-43 — ‘Hij zal die misdadigers een ellendige dood doen sterven’
In die tijd sprak Jezus tot de hogepriesters en de oudsten van het volk: ‘Luistert naar deze gelijkenis: Er was eens een landeigenaar die een wijngaard aanlegde; hij zette er een heining omheen, hakte een wijnpers erin uit en bouwde een wachttoren. Daarop verpachtte hij hem aan wijnbouwers en vertrok naar den vreemde. Toen de tijd van de oogst gekomen was, zond hij zijn dienaren naar de wijnbouwers om de opbrengst in ontvangst te nemen. Maar de wijnbouwers grepen zijn dienaren vast. Zij mishandelden de een, doodden de ander en stenigden een derde. Daarop zond hij andere dienaren, talrijker dan de eersten; maar de wijnbouwers behandelden hen op dezelfde manier. Tenslotte stuurde de landeigenaar zijn zoon naar hen toe, in de veronderstelling dat zij zijn zoon wel zouden ontzien. Maar toen de wijnbouwers de zoon zagen, zeiden ze onder elkaar: Dat is de erfgenaam; vooruit, laten we hem vermoorden en ons zijn erfenis toe-eigenen. Ze grepen hem vast, wierpen hem de wijngaard uit en doodden hem. Wanneer nu de eigenaar van de wijngaard komt, wat zal hij dan wel met die wijnbouwers doen?’ Ze antwoordden hem: ‘Hij zal die misdadigers een ellendige dood doen sterven en zijn wijngaard zal hij aan andere wijnbouwers verpachten, die hem de opbrengst op de vastgestelde tijd zullen afdragen.’ Toen sprak Jezus tot hen: ‘Hebt gij nooit in de Schrift gelezen: De steen die de bouwlieden hebben afgekeurd, is juist de hoeksteen geworden. Op last van de Heer is dat gebeurd en het is wonderbaar in onze ogen. Daarom zeg Ik u: Het Rijk Gods zal u ontnomen worden en gegeven aan een volk dat wel de vruchten daarvan opbrengt.’
Het einde van Jezus’ leven nadert. Hij is in Jeruzalem aangekomen. De twistgesprekken met de religieuze overheden komen op hun scherpst. In niet mis te verstane gelijkenissen zet Jezus hen te kijk. De hogepriesters en oudsten bekleden een weinig fraaie plaats in de samenvatting die Jezus biedt van de verbondsgeschiedenis. Ze weigeren te erkennen dat al wat ze hebben Gods gave is. Ze leggen de profeten het zwijgen op. Ze hebben geen ontzag voor Jezus, de Zoon die God aan de wereld schenkt. Wat van God komt, zint hen niet. Ze willen zelf heer en meester zijn en opeisen wat hen niet toekomt.
Jezus’ leven stevent af op een mislukking. Op het kruis wordt duidelijk dat de Liefde, die Hij is, niet wordt bemind. Overheden zullen Hem als betekenisloos terzijde schuiven, het zwijgen opleggen. Maar de Liefde zal niet verstommen. Ze verdwijnt niet wanneer ze geweigerd wordt. Ze is sterker dan verwacht. Steunend op een psalmwoord laat Jezus horen dat Hij voorbij zijn verwerping tot hoeksteen zal worden. Het is wondere paastaal die zijn opstanding in het vooruitzicht stelt. Het Godsvolk zal zich vernieuwen. Gelovigen uit Jezus’ volk en uit andere volkeren zullen Gods gaven erkennen, zijn Woord beluisteren, zijn Zoon volgen. Gods geweigerde liefde gaat niet verloren. Ze vindt telkens weer nieuwe erkenning en draagt rijke vruchten.
We verliezen wel eens uit het oog dat Jezus Gods veelgeliefde Zoon is.
Het kan ook ons overkomen, als persoon of als geloofsgemeenschap, dat we dreigen te vergeten dat alles wat we zijn, hebben en kunnen Gods gave is. Ook wij kunnen onze oren sluiten voor Gods indringende Woord. We verliezen wel eens uit het oog dat Jezus Gods veelgeliefde Zoon is. We schuiven dan Gods goedheid terzijde en riskeren ons blind te staren op wat we op eigen houtje menen aan te kunnen. Het is dramatisch als we zo ons eigen rijk verkiezen boven Gods goedheid, ons getoond in Jezus. Maar ook voor ons eindigt het verhaal daar niet. Ons geloofsleven kan vernieuwd worden. We mogen vertrouwen in de herscheppende kracht van Jezus’ Geest. Wat een zegen als mensen uit diverse volken en culturen ons leren om Gods liefde in ons leven welkom te heten.
Koen Vanhoutte is hulpbisschop in het aartsbisdom Mechelen-Brussel.
