Commentaar Bijbellezing 08/11: ‘Olie die verbindt’ - Valérie Kabergs

Evangelie: Matteüs 25, 1-13  — ‘Geeft ons wat olie, want onze lampen gaan uit’

In die tijd vertelde Jezus zijn leerlingen deze gelijkenis: ‘Het is met het Rijk der hemelen als met tien meisjes die met hun lampen uittrokken, de bruidegom tegemoet. Vijf van hen waren dom, de andere vijf verstandig. Want de dommen namen wel hun lampen mee, maar geen olie; de verstandigen echter namen met hun lampen tevens kruiken olie mee. Toen nu de bruidegom op zich liet wachten, dommelden zij allen in en sliepen. Maar midden in de nacht klonk er geroep: Daar is de bruidegom! Trekt hem tegemoet! Meteen waren al de meisjes wakker en maakten hun lampen in orde. De dommen zeiden tegen de verstandigen: Geeft ons wat olie, want onze lampen gaan uit. Maar de verstandigen antwoordden: Neen, er mocht eens niet genoeg zijn voor ons en jullie samen. Gaat liever naar de verkopers en haalt wat voor jezelf. Maar terwijl zij onderweg waren om te gaan kopen, kwam de bruidegom, en die klaar stonden, traden met hem binnen om bruiloft te vieren; en de deur ging op slot. Later kwamen ook de andere meisjes en zeiden: Heer, heer, doe open! Maar hij antwoordde: Voorwaar, ik zeg u: ik ken u niet. Weest dus waakzaam, want gij kent dag noch uur.’

Commentaar Valérie Kabergs: Olie die verbindt

De gelijkenis over de vijf domme en vijf verstandige maagden roept bij lezers vandaag vooral weerstand op. Welke barmhartige God houdt zijn deur gesloten voor bepaalde mensen? Waarom delen de verstandige maagden hun olie niet met de domme? Waarom wordt er überhaupt een onderscheid gemaakt tussen ‘dom’ en ‘verstandig’, en zijn het ook nog eens uitgerekend vrouwen?

Voor de eerste christelijke gemeenschappen had deze gelijkenis nochtans een bijzondere betekenis. Ze geloofden er sterk in dat Christus weldra zou terugkeren, maar moesten ervaren dat de tijd verstreek. De gelijkenis bood een antwoord op die spanning: het uitblijven van de verwachte wederkomst betekende niet dat je de verwachting moest opgeven.

De evangelist Matteüs roept zijn toehoorders op om te volharden in het geloof dat Jezus zal wederkeren, ook al duurt dat langer dan verwacht.

Wanneer ik het evangelie vandaag hoor, ligt het accent voor mij op de olie. Over welk soort olie gaat het hier? Het is volgens de Bijbeltekst erg belangrijk dat je die zelf gaat kopen; anders is er niet genoeg. Uiteindelijk bepaalt de olie of men zich al dan niet kan verbinden met God. De maagden zonder olie komen immers niet aan het bruiloftsfeest toe.

De olie symboliseert geenszins een perfect geloofspad. Ook de verstandige maagden delen in de ervaring dat God lange tijd wegblijft en dus afwezig lijkt. De slimme maagden vallen net als de domme in slaap en staan dus ook niet aanhoudend op scherp om de Bruidegom te ontmoeten. De olie is eerder iets wat het licht op elk moment terug kan aanwakkeren; iets wat verbinding creëert met God, voorbij alle ervaringen van twijfel en afwezigheid.

Voor mij symboliseert de olie onze persoonlijke verbondenheid met God. Als we naar ons eigen leven kijken, bestaat die verbondenheid uit een reeks van persoonlijke ervaringen die we zelf hebben doorleefd. We kunnen onze persoonlijke verbondenheid met God nooit zomaar van iemand anders overnemen, net zoals de olie in de gelijkenis zelf gekocht moet worden.

De grootste getuigenis die we vervolgens kunnen brengen, is onze verbondenheid met God laten zien - als licht voor de wereld - en anderen aanmoedigen om ook op zoek te gaan naar die olie die verbindt. Dan zullen ook zij ongetwijfeld Gods open deur vinden.

Valérie Kabergs is redactrice bij Otheo en bijbelblogster.