Evangelie: Matteüs 5, 1-12a — ‘Als iemand wil roemen, laat hem roemen op de Heer’
Toen Jezus de menigte zag, ging Hij de berg op en nadat Hij zich had neergezet, kwamen zijn leerlingen bij Hem. Hij nam het woord en onderrichtte hen aldus: ‘Zalig de armen van geest, want aan hen behoort het Rijk der hemelen. Zalig de treurenden, want zij zullen getroost worden. Zalig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten. Zalig die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden. Zalig de barmhartigen, want zij zullen barmhartigheid ondervinden. Zalig de zuiveren van hart, want zij zullen God zien. Zalig die vrede brengen, want zij zullen kinderen van God genoemd worden. Zalig die vervolgd worden om de gerechtigheid, want hun behoort het Rijk der hemelen. Zalig zijt gij, wanneer men u beschimpt, vervolgt en lasterlijk van allerlei kwaad beticht om Mijnentwil. Verheugt u en juicht, want groot is uw loon in de hemel.’
Het zijn woorden uit de welbekende zaligsprekingen die deze week in het Evangelie klinken. Volgens digitale metingen was dat de meest opgezochte bijbelpassage in 2025. Al eeuwen beschouwen christenen het als de kern van wat Jezus ons te vertellen heeft. Waarom?
De zaligsprekingen beschrijven een werkelijkheid die vaak niet rijmt met de aardse realiteit. Jezus verheft mensen die in onze maatschappij meestal niet geprezen worden: armen van geest, treurenden, zachtmoedigen, barmhartigen, zuiveren van hart, vervolgden en beschimpten. Ook realiteiten die de wereld vaak mankeert, worden uitgelicht: gerechtigheid en vrede. De zaligsprekingen verbeelden daarmee een omgekeerde wereld, een wereld die beantwoordt aan de maatstaven van Gods droom in plaats van die van mensen.
Want om de wereld om te keren, heeft God ons nodig
Zo stelt Jezus meteen een voorbeeld voor iedereen die zich wil inzetten voor die goddelijke droom. Want om de wereld om te keren, heeft God ons nodig. De zaligsprekingen zijn dus ook morele richtingwijzers. Ze schrijven ons voor hoe we moeten omgaan met onze medemens als we in Jezus’ voetsporen willen treden. Niet toevallig maken de zaligsprekingen deel uit van de Bergrede in het Evangelie volgens Matteüs. Ze zijn deel van de voorschriften die Jezus bepaalt. Naar het voorbeeld van Mozes spreekt Jezus ze uit vanaf een berg.
Wanneer je meewerkt aan die omgekeerde wereld, valt het niet uit te sluiten dat je zelf te treuren krijgt, vervolgd of beschimpt zal worden omwille van je inzet voor zachtmoedigheid, barmhartigheid, zuiverheid, gerechtigheid en vrede. Toch zal je nooit buiten de zaligheid van het ware geluk vallen, zo troosten de zaligsprekingen. Daar waar mensen ijveren voor het goede, ondanks alles, zal God immers nabij zijn. De zaligsprekingen leren me dat ik nooit alleen ben op al die momenten dat mijn maag zich omkeert van wat ik zie gebeuren en de wereld op zijn kop lijkt te staan. Ook God wil het heel graag anders. En Hij wil het samen met jou en mij keren.
