Wie is Paus Leo XIV? Alles wat je moet weten over zijn leven en pontificaat

Op 8 mei 2025 werd Robert Francis Prevost verkozen tot nieuwe paus en nam hij de naam Leo XIV aan. Daarmee werd hij de opvolger van Paus Franciscus, wiens pontificaat twaalf jaar duurde.

Prevost stond, als kardinaal-bisschop van het bisdom Albano in het naburige Rome, al bekend als een compromisfiguur. In een wereld in verandering treedt hij op als brugfiguur tussen traditie en de eerder progressieve strekking binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Een man die, zij het gematigd, vernieuwing moet brengen binnen de Kerk.

Lees verder en ontdek wie deze nieuwe paus is, waar hij vandaan komt, wat zijn visie is en waarom zijn benoeming historisch is.

Het conclaaf: wat weten wij over zijn verkiezing?

Het verloop van de verkiezing van Paus Leo XIV

Op het moment dat het sede vacante inging na het overlijden van Paus Franciscus op 21 april, was er eerst het novemdiales, 9 dagen van rouw. Het conclaaf moet beginnen tussen de 15 en 20 dagen na het overlijden van de paus. Op de vergadering de dag na de begrafenis van de paus, koos het college van kardinalen voor 7 mei als startdatum van het conclaaf. Dit overleg maakt deel uit van de zeven zogenaamde congregaties die voorafgaan aan het conclaaf.

In de voormiddag van de eerste dag van het conclaaf vond de traditionele misviering, Pro Eligendo Pontifice plaats. Het conclaaf, onder leiding van Pietro Parolin, ging zoals gebruikelijk door achter gesloten deuren in de Sixtijnse Kapel. Op de eerste dag is er altijd slechts één stemronde. Deze leverde ditmaal niet de vereiste tweederde meerderheid op.

Vanaf de tweede dag van het conclaaf zijn er steeds vier stemrondes per dag. Na slecht vier stemrondes, na de eerste stemming van de namiddag van de tweede dag, werd Robert Francis Prevost gekozen als 267ste paus van de Rooms-Katholieke Kerk. Het is daarmee meteen ook het derde kortste conclaaf ooit. Na nauwelijks vier stemrondes hadden we een nieuwe paus. De ‘zwijgende paus’ Pius XII kreeg in 1939 na amper 3 stemrondes al witte rook.

Lees meer over hoe een conclaaf verloopt in 10 stappen of verdiep je in de eerste reacties na zijn verkiezing.

Welke kardinalen werden vooraf tot de favorieten gerekend?

Een aantal kanshebbers werd op voorhand met stip genoteerd. Zo was er de al eerder genoemde Italiaan Pietro Parolin. Een andere topkandidaat was volgens kenners, de Fillipijnse kardinaal Antonio Tagle. Andere namen die vaak de revue passeerden waren deze van onder meer Matteo Zuppi en de Hongaar Péter Erdő. De Afrikaan die getipt werd was Fridolin Ambongo Besungu (Congo). Maar de keuze viel dus uiteindelijk op Prevost, die eerder diende als prefect van de Congregatie voor Bisschoppen.

Welk wereldbeeld heeft paus Leo XIV en wat mogen we verwachten?

Robert Prevost pleit voor een pro-immigratiebeleid en is een grote aanhanger van meer sociale rechtvaardigheid. Die klemtoon op mededogen met de zwakkeren in onze maatschappij staat bij momenten in schril contrast met het beleid onder de Trump-administratie. Waardoor zijn aanstelling tot paus bij de katholieke Trump-kiezers hier en daar felle reacties ontlokte. Al ging het uiteindelijk om slechts zo’n 10% van de Amerikanen die hem afwijzen

In alles straalt hij de geest van paus Franciscus uit: eenvoud, nabijheid, barmhartigheid. Met Leo XIV krijgt de Kerk iemand die luistert, leidt en verbindt.
Aartsbisschop Luc Terlinden

Wij verzamelden enkele reacties van religieuze en wereldleiders op de verkiezing van paus Leo XIV

Nieuwe communicatie-stijl onder paus Leo XIV

Bij zijn aanstelling koos de nieuwe paus meteen voor een transparante communicatie, waarbij hij ook de sociale media omarmde. Paus Leo XIV van bij de start actief op X en Instagram. De eerste post van paus Leo XIV op het nieuwe Instagram-account @pontifex bevat enkele foto's van de eerste dagen van zijn pontificaat en de eerste woorden die hij als paus uitsprak tijdens de Urbi et orbi-zegen op 8 mei, net na zijn verkiezing.

Vrede zij met u allen! Dit zijn de eerste woorden van de verrezen Christus, de Goede Herder. Ik wens dat deze vredesgroet weerklinkt in jullie harten, in jullie families, onder alle mensen, waar ze zich ook bevinden, in elke natie en overal ter wereld.
Paus Leo XIV

Die communicatiestrategie moet bijdragen tot nauwer contact met de wereld en de perceptie die soms bij jongeren leeft over de Kerk als irrelevant voor hun leefwereld, weerleggen.
Het gebruik van sociale media moet bovendien meer openheid creëren om openlijk sociale en maatschappelijke kwesties bespreekbaar te maken. Zo wil Prevost in dialoog gaan met de sociaal bewuste jongeren rond thema’s als klimaatverandering en racisme. Misschien is hij wel de paus die de generatiekloof verder weet te dichten.

De Kerk als maatschappelijk en moreel kompas

De Kerk kan onder paus Leo XIV mogelijk haar rol ten aanzien van moderne uitdagingen in een snel veranderende wereld met ook een toenemend secularisme herdefiniëren. Met de nadruk op dat mededogen voor de zwakkeren en een pro-immigratiebeleid kan de nieuwe paus en bij uitbreiding de Kerk in de komende jaren mogelijk ook mee wegen op het maatschappelijke debat.

Waarom is Paus Leo XIV symbolisch belangrijk?

De verkiezing van Paus Leo XIV is historisch op meerdere vlakken. Hij is de eerste Amerikaan ooit die het hoogste ambt in de Katholieke Kerk bekleedt.

Daarnaast roept zijn pontificaat grote verwachtingen op inzake invloed op de wereldpolitiek. Als iemand met Amerikaanse wortels en internationale ervaring in Latijns-Amerika en het Vaticaan, bevindt Paus Leo XIV zich op een strategisch kruispunt van culturen, continenten en conflicten. De vraag is dan ook of hij erin zal slagen om een brugfiguur te zijn tussen de conservatieve en progressieve stromingen binnen de Kerk én hoe hij de dialoog kan aangaan met politieke leiders wereldwijd? Zeker met zijn standpunten rond pro-migratie en zijn bekommernis om de sociaal zwakkeren aan de rand van onze samenleving.

Van Robert Francis Prevost tot Paus Leo XIV

Paus Leo XIV werd geboren als Robert Francis Prevost in Chicago, Illinois, op 14 september 1955. Hij groeide op in een katholiek gezin en ontwikkelde al op jonge leeftijd een diepe spirituele roeping. Hij trad in bij de Orde van de Augustijnen. Lees hier meer over de levensloop van Paus Leo XIV.
Prevost heeft een stevige academische achtergrond. In 1977 behaalde hij een bachelordiploma wiskunde aan de gerenommeerde Villanova-universiteit in de buurt van Philadelphia. Later deed hij daar nog een master in de theologie bij aan de Catholic Theological Union in Chicago.
Na zijn studie theologie doctoreerde Prevost nog aan het Pauselijk College van Sint-Thomas van Aquino in Rome. Zijn proefschrift ging over de rol van de lokale prior (religieuze leider) in de Augustijner Orde.
In 1982 werd Prevost gewijd tot priester in Chicago, in de VS, maar zijn geloof bracht hem naar het buitenland. Een groot deel van zijn leven heeft Prevost buiten de Verenigde Staten gewoond.
In 1985 vertrok hij als missionaris naar Peru.
Van 1985 tot 1986 was hij kanselier van de territoriale prelatuur van Chulucanas in Peru.
In 1987 keerde hij terug naar de VS om te werken als missieleider van de Augustijner Provincie van Chicago.
In 1988 ging hij terug naar Peru waar hij van 1988 tot 1998, directeur van het Augustijnen-seminarie in Trujillo.
In 1999 kwam hij terug naar Chicago
In 2001 werd hij generaal-overste van de Augustijner Orde, een functie die hij uitoefende van september 2001 tot september 2013.
In januari 2023, werd Prevost benoemd tot kardinaal en prefect van de Dicasterie voor Bisschoppen. In die rol was hij onder meer verantwoordelijk voor de benoeming van de bisschoppen wereldwijd.
In diezelfde periode werd hij ook benoemd tot president voor de pauselijke commissie voor Latijns-Amerika.

Zijn spiritualiteit is diep geworteld in de Augustijnse traditie, die de nadruk legt op gemeenschap, innerlijke zoektocht en de eenheid tussen denken en geloven. Meer hierover lees je in ons artikel over wie de Augustijnen zijn.

Zijn pauselijke motto en wapen, waarin hij verwijst naar “Servire in caritate” (dienen in liefde), tonen zijn verlangen om een herder te zijn die dichtbij de mensen staat. Lees hier meer over het motto en wapen van Paus Leo XIV.

Waarom koos hij de naam “Leo XIV”?

Wanneer een paus verkozen wordt, kiest hij een nieuwe naam die een theologisch en historisch statement vormt. Meer uitleg daarover lees je in ons artikel: Waarom kiezen pausen een nieuwe naam?

Robert Prevost koos voor "Leo XIV", waarmee hij zich schaart in een lange traditie van pausen met de naam Leo. De bekendste onder hen is ongetwijfeld Paus Leo I, of Leo de Grote (5e eeuw), beroemd om zijn theologische gezag en zijn moedige ontmoeting met Attila de Hun.

De belangrijkste reden die de paus zelf gaf voor zijn keuze is dat deze verwijst naar paus Leo XIII. Deze paus stond bekend om zijn bijzondere aandacht voor de sociale thema’s, het streven naar een meer rechtvaardige samenleving en het lot van de arbeiders. Paus Leo XIII kwam met zijn encycliek Rerum Novarum op voor de sociale kwesties in de 19de eeuw zoals de rechten van arbeiders in tijden van industrialisatie.

Met zijn naamkeuze wil Paus Leo XIV aangeven dat hij wil streven naar meer sociale rechtvaardigheid en met onder meer bv. de opkomst van AI er mee wil over waken dat de menselijke waardigheid beschermd wordt. In zijn eigen woorden legt hij uit waarom hij voor deze naam koos in het artikel “Waarom ik Leo XIV ben geworden”.

Wie waren Leo I tot en met Leo XIII?

Paus Leo I, ook wel Leo de Grote, was een sleutelfiguur in de vroege Kerk. Hij staat bekend om zijn theologische invloed en zijn optreden tijdens belangrijke kerkvergaderingen zoals de concilies van Efeze en Chalcedon.
Paus Leo XIII, een van zijn opvolgers, werd vooral bekend om zijn sociale encyclieken, waarmee hij de katholieke sociale leer vormde.

Lees hier meer over de voorgangers van Paus Leo XIV.

Wat symboliseert Leo?

De naam Leo roept waarden op als:

Sterkte
Moed
Diepgang
Pastorale zorg

Hoe verschilt Paus Leo XIV van Paus Franciscus?

Hoewel beide pausen een diepe pastorale betrokkenheid tonen, zijn er opvallende verschillen in stijl, achtergrond en visie:

Stijl, achtergrond en theologie

Paus Leo XIV is veel pragmatischer, meer berekend en gereserveerd dan de bij momenten heel spontane stijl van zijn voorganger Paus Franciscus. Die laatste was dan weer veel soberder in uiterlijk vertoon. Denk maar aan de pracht en praal waarmee Leo XIV op het balkon verscheen, wat een verschil in stijl is met zijn voorganger.

Paus Franciscus trok zich net als zijn opvolger het lot aan van de zwakkeren. Maar Franciscus durfde ook de visie van de Kerk op kernwapens en de doodstraf in vraag stellen. Waar verwacht wordt dat paus Leo XIV diplomatischer zal handelen.

Veelgestelde vragen over Paus Leo XIV

Is Paus Leo nog steeds een Amerikaans staatsburger?

Ja, hij behield het Amerikaanse staatsburgerschap, al is zijn primaire rol nu die van bisschop van Rome en hoofd van de wereldkerk.

Waar woont Paus Leo XIV?

Net als zijn voorgangers woont hij in het Vaticaan, doorgaans in het Apostolisch Paleis of het Domus Sanctae Marthae.

Waar ging kardinaal Robert Prevost naar de middelbare school?

Prevost ging voor zijn middelbare schooltijd naar het kleinseminarie bij de Orde van St. Augustinus

Welke orde heeft Paus Leo?

Paus Leo XIV is lid van de Orde der Augustijnen.

Waarom is de paus bisschop van Rome?

De paus is bisschop van Rome omdat Petrus, volgens de overlevering, daar als eerste bisschop de kerk leidde. Het pausdom is gebouwd op deze apostolische opvolging.