De wereld van Boef: ‘Tieners prikken door alles heen’ - Jana Wuyts

Het plezierige aan een lezing geven aan tieners zijn de vragen die je nergens anders krijgt. De jongeren hadden samen met hun leerkracht een paar nuttige vragen voorbereid, over hoe vaak Boef naar de dierenarts gaat en wat hij het liefste eet, maar de meest interessante kwesties doken spontaan op in de staart van ons samenzijn. ‘Hoeveel boeken heeft u precies verkocht?’, vroeg de bijdehante knul op de eerste rij — zonneklaar een entrepreneur in de dop. ‘Ongeveer twintigduizend’, schatte ik ruim. ‘En hoeveel kost uw boek?’, zei hij, hoofdrekenend. ‘Twintig euro?’ Zijn ogen werden zo rond als de talrijke nullen van de vermenigvuldiging die zich aan hem onthulden. De hele zaal was plots klaarwakker. Misschien was schrijver toch niet zo’n stoffig beroep! De juf schuifelde wat ongemakkelijk op haar stoel. ‘Zeg, jongens’, probeerde ze de aandacht af te leiden. ‘Slim gezien’, pikte ik in, een compliment naar de rekenaar werpend. ‘Maar ik moet je teleurstellen. Ik ben niet met de helikopter gekomen. Er zijn namelijk veel mensen die een graantje meepikken: tweehonderd boekverkopers, vormgevers, een fotograaf, drukkers, eindredacteurs, bezorgers die de boeken naar de winkels brengen, postbodes die de boeken aan huis leveren: noem maar op. Je moet ook rekenen: drie boeken schrijven kost evenveel tijd als de hele middelbare school afronden.’ Die wiskunde leek hen al een stuk minder interessant. 

Een andere jongen herkende Boefs geboorteplek Andalusië op de kaart die ik toonde. Ik wist pas waar Andalusië lag toen ik er op mijn 32 voor het eerst heenreisde. Om maar te zeggen: deze jongeren kenden hun wereld. 

Lees ook

De wereld van Boef: ‘35 tieners uit 25 culturen stilhouden’ - Jana Wuyts

Lees het volledige artikel

Ik was gekomen zoals schrijvers naar lezingen komen: met tien leesfragmenten onder de arm. Lekker makkelijk. Maar ik had mijn jonge publiek onderschat: aandacht moet je verdienen. Gelukkig puilt mijn archief uit met Boef-beeldmateriaal, dus schakelde ik na het eerste veel te lange leesmoment over op het tonen van schattige foto’s en grappige clips, waarbij ik dan af en toe een stukje voorlas, met veel gebaren en intonatie — niet mijn forte, maar het lukte me om het geroezemoes te overstemmen en soms was het zelfs haast stil. Maar niet zo stil als de jonge ondernemer de zaal had gekregen. Toch kwamen de vragen na het lezen vlot, wat ik als een goed teken beschouwde. Aan het einde van het uur was mijn stem haast verdwenen. ‘Waarom is Boef er niet bij?’, vroeg een tenger meisje ter besluit. ‘Dat zal ik je laten zien’, zei ik, op het klavier tokkelend. Op het scherm verscheen een TikTok-filmpje dat ik een paar dagen eerder had opgenomen: Boef deed een zoomie en rende dolle rondjes op het tapijt. Gegniffel in de zaal. 

‘Dit gebeurt er als onze hond in de stad komt. Te veel mensen maken hem nerveus. Hij kan niet stilzitten in een volle zaal als deze.’ Instemmend gemompel. Dat gevoel herkenden ze. ‘Is hij nu bang of blij in dat filmpje?’, wilde een jongen weten. ‘Bang is hij niet,’ zei ik. ‘Maar ook niet alleen maar blij. Veeleer gestresseerd. Als hij veel indrukken krijgt, weet hij niet goed meer wat hij doet. Dan moet hij zijn energie kwijt.’ ‘Overprikkeld’, vatte de jongen scherp samen. De groep begreep het meteen. Moest je hen niets over leren. 

Ik signeerde mijn drie boeken voor de schoolbib. Of ze vaak zullen ontleend worden, durf ik niet te zeggen. Maar dat ze Boef oké vinden, dat geloof ik wel. Dieren en tieners: je paait ze niet met praatjes. Ze horen misschien niet altijd wat je zegt, en of ze luisteren, zullen ze nog wel zien. Maar ze zijn rechtuit en onversneden, en ze verwachten van jou hetzelfde, want ze prikken door elke vermomming heen. Ik geloof dat ik daarom zo graag bij hen ben. Lagen de Pyreneeën niet zo ver van het atheneum van Molenbeek, ging ik volgende week al terug. 

• Jana Wuyts (°1981) is copywriter en marketeer. Ze woont en werkt afwisselend in Antwerpen en de Pyreneeën (in Frans-Catalonië). Schreef onder meer drie boeken over Boef, een Spaanse zwerfhond die ze in huis nam. Ga naar haar website.